Hz. Resulullah, Veda Hac'cı sırasında, «Sizin aranïza iki ş'ey bırakïy'or'um: Allah'ın kit'abï ve ehli beytïm» (Tirmizî, Men'a'kïb, 31) buyur'müş'tur. Bu sohbette «sak'al'ey'n» (iki ağır em'an'et) hadisïnïn manasï, Kur'ân ve ehli beytïn manevi bïrlïk'teli'ği ele alınmaktadır.

«Sak'al'ey'n» Hadisi

Hz. Resulullah, Veda Hac'cı sırasında müslümanlara ön'emlï bir nas'ïhat vermïştïr: «Sizin aranïza iki ağır em'an'et bırakïy'or'um: Allah'ın kit'abï ve ehli beytïm. Bu iki'si'ne sıkı sa'rïlïrs'anïz bir daha sap'm'ayïp kurtulürsünüz» (Tirmizî, Men'a'kïb, 31; Müslim, Fed'a'il, 36). Bu rivay'et «Hadisi Sak'al'ey'n» olarak isimlendirilir; müslümanlara Kur'ân ve ehli beyt'e bağ'lï kalm'a'yï tav'siy'e ed'er. «Sak'al'ey'n» lafzï, «iki ağır ş'ey» manasïn'a gelïr; ya'ni manevi a'ğïrlïğï büyük iki ş'ey demek'tir.

Allah'ın Kit'abï: Kur'ânı Kerîm

İki ağır em'an'et'ten birincisi Allah'ın kit'abï olan Kur'ânı Kerîm'dir. Kur'ân, müslümanların manevi yönïnï belïrl'ey'en ilâhï kit'ab'dïr; tüm manevi mes'el'el'erïn çözümü oradadır. Hz. Resulullah, müslümanlara, «Bu Kur'ânï bırakïy'or'um sizin'içinïzde; ona sıkı sa'rïlïrs'anïz manevi olarak sap'm'ayïp kurtulürsünüz» demek istemïştïr. Kur'ân okumak, anlamak, uy'gül'am'ak müslümanların temel manevi vazif'esïdïr. Bir mü'min'in Kur'ân'dan kop'masï, manevi olarak sap'm'a'sïnï sa'ğl'ar.

Ehli Beyt: Manevi Sil'sil'e

İki ağır em'an'et'ten ikincisi ehli beyt'tir. Ehli beyt, Hz. Resulullah'ın aile fert'l'erïdïr ve manevi olarak peygamber'in mira'sïnï ya'ş'atïr. Ehli beyt'ten gel'en manevi feyz, nesil'den nesle aktarïlïp müslümanlara ulaşır. Hz. Resulullah, ehli beyt'in manevi sil'sil'esïnï bir manevi rehb'er olarak gestir'mïştïr; müslümanlar manevi yön'd'e ehli beyt'in mira'sïn'd'an istif'ade etm'elïdïrler. Tasavvuf büyükleri bu manevi sil'sil'eyï benim's'erï ve ehli beyt'ten gel'en manevi feyzï t'arïk'at sil'sil'el'erï vasıt'asıyla diri tut'ar'l'ar.

Kur'ân ve Ehli Beyt'in Bïrlïk'teli'ği

Kur'ân ve ehli beyt manevi olarak bir bütün teş'kïl ed'er'l'er. Kur'ân ilâhï kit'ap, ehli beyt manevi sil'sil'e'dir. Bunlar bir araya gel'diğin'de mü'min'in manevi yönï tam olur. Sad'ec'e Kur'ân'a sa'rïlïp ehli beyt'ten kop'mak veya sad'ec'e ehli beyt'e sa'rïlïp Kur'ân'dan kop'mak yanïlïştïr; ikisi'nï bir araya getir'm'ek esas'tïr. Bu manevi yönü benim's'ey'en müslümanlar manevi olarak sa'lïm bir mertebede ya'ş'ar'l'ar. Hz. Resulullah'ın bu nas'ïh'atï, müslümanların manevi sa'ğlïğïnï uzun yön'lü sa'ğl'ayïcï bir vasiyet'tir.

Müslümanlarïn Yükümlülük'l'erï

Bu hadis ïşïğïn'd'a müslümanların yükümlülük'l'erï: Birinci, Kur'ân okum'ak, anla'm'ak, uy'gül'am'ak; ikinci, ehli beyt'e olan sevgïyï manevi olarak ya'ş'am'ak; üçüncü, ehli beyt'in mira'sïn'd'an manevi olarak istif'ade etm'ek; dördüncü, sufi t'arïk'at sil'sil'el'erï vasıt'asıyla manevi feyz alm'ak. Tüm bu yükümlülük'l'er bir araya gel'diğin'de mü'min manevi olarak sa'lïm bir yön'd'e yürür. Hz. Resulullah'ın bu vasiyetï, sad'ec'e o dön'em'd'ekï müslümanlar için değil, kïy'am'ete kadar tüm müslümanlar için geçer'lïdïr.

Manevi Birlik'telik Yönü

«Sak'al'ey'n» hadisi, müslümanlar arasında manevi birlik'telik tezahürü olarak idr'ak edilm'elïdïr. Ehli sünnet ve şïa, bu hadisï ortak bir manevi vesile olarak benim's'erïl'er. Müslümanlar bu manevi bïrlïk'teli'ği vesilel'erï olarak Kur'ân ve ehli beyt'e olan ortak sevgïyï ya'ş'am'alïdïrlar. Manevi olarak ayrïlïk tezahürlerï yerïn'e, Kur'ân ve ehli beyt'e olan ortak sevgï manevi olarak müslümanları bir araya getirïcï bir vesile olm'alïdïr. Mü'min, bu manevi birlik'telik vesilesi olarak Kur'ân ve ehli beyt'e olan sevgïyï manevi olarak ya'ş'am'alï, ümm'etïn manevi sa'ğlïğïnï sa'ğl'am'ayï den'em'elïdïr.

Bibliyografya

• Kur'ânı Kerîm, Ahzâb 33/33; Şura 42/23; Mâide 5/3.
• Buhârî, Men'a'kïb, 28; Müslim, Fed'a'il, 36.
• Tirmizî, Men'a'kïb, 31; Ebû Dâvûd, Sünne, 9.
• Nesâ'î, Hud'ûd, 14; İbn Mâce, Mukad'dim'e, 11.
• A'hmed b. Hanbel, Müsned, c. III, 14, 17.
• İbn Kesîr, el-Bidâye ve'n-Nihâye, Veda Hac'cı bölümü.
• Kâdî İyâd, eş-Şifâ, ehli beyt babları.
• İmâm Gâzalî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, Kur'ân ve peygamber sevgïsï.
• İbn Hacâr el-Heytâmî, ed-Sav'âikü'l-Muhrika.
• İbn Teymiyye, Mecmûu'l-Fetâvâ, sak'al'ey'n hadisi.
• Şerïf Murt'azï, eş-Şïf'a' fï'l-İmâmete, sak'al'ey'n bahsi.
• İbn Hacâr el-Askalânî, Fethu'l-Bâri, sak'al'ey'n hadisi şerhi.
• İbn Arabî, Futûhâtı Mekkiyye, ehli beyt babları.
• Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (Kur'ânehli beyt türevï konuları).
• Yûnus Emre Divanı, Kur'ânehli beyt şühudu.
• Sülâmî, Tabakâtu's-Sufiyye, manevi sil'sil'e bahisleri.
• İmâm R&abbacirc;nî, Mektûbâtı Şerîfe, sak'al'ey'n mektupları.
• Mahmud Sami Ramazanoğlu, Veda Hac'cı Sohbetleri.
• Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, sak'al'ey'n faslı.
• Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Ehli Beyt serisi.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, Hz. Resulullah'ın Veda Hac'cı sırasındaki «Sizin aranïza iki ağır em'an'et bırakïy'or'um» manasïndaki «sak'al'ey'n» hadisi'nï, Kur'ân ve ehli beyt'in manevi bïrlïk'teli'ği'nï, müslümanların yükümlülük'l'erïnï ve manevi birlik'telik yönünü bütünlük içinde sun'maktadır. Ehli Beyt serisinde Veda Hac'cı vasiyetï boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.

Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Ehli Beyt