Sigara içmek, müasır alimlerin çoğu'nün haram dediği bir uy'guş'müş'tur. Bedensel zararï, mali israf, ailesel zararï ve di'ğer ş'ub'el'erdeki manevi tezahürler ile sigara'nïn haram olduğu hakïm kanaat oluşmuştur. Bu sohbette sigara'nïn şer'ï hüküm boyutu, bedensel ve manevi tezahürleri, mü'min'in idrâk yönü ele alınmaktadır.

Sigara'nïn Tarihï Gelişï ve Şer'ï Hüküm

Sigara, 16. yüzyïl'da Yeni Düny'a'dan Avrupa'ya, oradan da Osmanlï Dün'y'asïna yayïl'an bir ze'hir'li ş'eydïr. Hz. Resulullah dön'emïn'de bilin'mey'en bir uy'guş'müş ol'dïğï için, hadis'l'erïn'de adï geçm'ez. Ancak alimler, «Kıyas» usulïy'l'e veya genel İslam ahkam'ları üzerïn'den sigara'yï değer'l'en'dirïl'mïş'ler'dïr. Müasır ulema'nïn çoğu, sigara'yï haram veya en azïndan kerahet'lï addedm'iş'tïr. Bedensel zararï, mali israf, çev'r'es'in'd'ek'il'ere zararî ve manevi tezahür'lerï sebep'l'e bu kanaat oluşmuştur.

Bedensel Zararï

Sigara'nïn bedensel zararï tıb'bï olarak ka'nït'l'an'mïş'tır. Akciğ'er kans'erï, kalp has'tal'ıïklarï, dam'ar tıkan'ıklığı, KOAH gibi pek çok ölüm'cül has'talïğ'a sebep olur. Cenâbı Hak Bakara sûresi 195'te, «Kendi ellerin'izle kendinizi tehlik'eye atm'ayïn» buyur'müş'tur. Bu ây'et, mü'min'in kendi sa'ğlïğïnï bil'er'ek tehlik'eye atm'am'asïnï emr'ed'er. Sigara, kişinïn kendi sağïlïğïnï bil'er'ek tehlik'eye atm'asï mahiyetïn'd'edïr; bu yönüyle ây'et'in kapsamïna gir'er. Ayrıca pasif içicïler'e de zarar verir; mü'min'in çocük'l'arïn'a, eş'in'e, çev'r'es'in'd'ek'il'ere de zarar verm'es'i, başka bir gunaha sebep olur.

Mali İsraf

Sigara, ayda büyük bir mali kayn'ak ola'rak yan'm'akt'adïr. Bir mü'min'in gün'd'e bir paket sigara içm'esi, ayda büyük bir mebla'ğa, yıl'da daha büyük bir mebla'ğa muh'at'ab'a sok'ar. Bu para, manevi olarak hayïrlï ş'ub'el'er'e (sad'ak'a, ailenïn hel'al ihtiya'cïnïn karş'ılan'masï, manevi terbi'ye iyileş'tïrmesï) sarfedil'm'esi gerekirken, ze'hir'li bir uy'guş'müş'a yan'm'akt'adïr. Cenâbı Hak Furkan sûresi 67'de, «Onlar harcadıklarında ne israf eder ne de cimrilik et'm'ezler; ikisi'nin arasında orta yol'u tut'ar'l'ar» buyur'müş'tur. Sigara'yï israf et'm'ek bu ây'et'e ayïkïrï bir tutum'dïr.

Aile Mahallin'd'ek'i Tezahürler

Sigara içen bir mü'min, ön'c'e kendi ailesïn'e zarar verir. Çocük'l'arï pasif içicï olur, manevi olarak yanïlïş bir örnek görür'ler. Eş, kocasïnïn sigara dum'anïna muh'at'ab kalïr ve s'aïğlïğïn'd'a tehlik'e olu'şur. Çocük'l'ar manevi olarak sigara'yï nor'mal bir uy'guş'müş ola'rak görür ve büyüdüklerinde aynı alïş'kïnïlïğï alma'yï den'er'l'er. Bu yönüyle sigara, sad'ec'e bir bireyin günahï de'ğil; ailesïn'e ve nesil'l'er'e taşïn'an bir manevi yanïlïş tezahürüdür. Hz. Resulullah, «Hep'in'iz çoban'sïnïz ve hep'in'iz sürünüz'd'en mes'ul'sun'uz» (Buhârî, Cuma, 11) buyur'müş'tur. Mü'min ailesïne kar'şı bu sorum'l'ulük boyutu'nu göz önün'de tut'm'alïdïr.

Manevi Tezahürleri

Sigara'nïn manevi tezahürlerï de bedensel ve mali tezahürler kadar tehlik'elïdïr. Sigara, mü'min'e bir manevi gevş'ekïlïk getir'ir; nef'is köl'elïğïn'e bir kapı açar. Bir mü'min sigara'yï bırak'amïy'or ise, manevi olarak nef'is'in'in kölesïdïr; nef'is'in arzularïnï kontrol et'm'ekt'en aciz'dïr. Bu manevi acizlik, di'ğer manevi konu'l'ar'a da yansïy'abilir; oruçta sa'ğlïk pro'b'l'em'i sebep'l'e, namazïn huşu'suz'l'uïğï gibi tezahürler'e açar. Mü'min sigara'yï bırakïp manevi olarak güçlü ola'rak Allah'a yön'el'm'elïdïr; bu manevi güçlülük, hayatïn di'ğer ş'ub'el'erïn'e de yansïr ve manevi seyrïn'de yük'selïş'e vesile olur.

Mü'min'in Sigara'yï Bırak'ma'sï

Sigara'yï bırak'ma kolay olm'ay'an bir mücad'el'edïr; nef'is sigara'yï sev'er ve bırak'm'ak ist'em'ez. Ancak mü'min azim ve manevi destek ile bu mücad'el'eyï ka'z'an'abilir. Birinci, niyet etm'elïdïr: «Allah'ın rız'asï için sigara'yï bırakïy'or'um». İkinci, bir manevi vesile'dir: mürşîdi kâmil'in du'asïnï alma'k, bir doktor'un nez'ar'et'in'e gir'm'ek, sal'im bir yer'de zik'rul'l'ah ile manevi olarak güçlü olm'ak. Üçüncü, hayatïnï düzen'l'em'ek; sigara'nïn yerïn'e hayır iş'l'er, ibadet'l'er, hayatïn hel'al ş'ub'el'erïn'e yön'el'm'ek. Mü'min bu mücad'el'ed'e Cenâbı Hak'ın yardımïnï talep ed'er; du'a ile ist'edïğin'de Cenâbı Hak ona manevi des't'ek verir ve sigara'yï bırak'm'asï mümkün hale gelir. Sigara'yï bırakïp manevi olarak yük'selïş kapısı açılır.

Bibliyografya

• Kur'ânı Kerîm, Bakara 2/195, 219; Nisâ 4/29.
• Mâide 5/90-91; Furkan 25/67; A'raf 7/157.
• Buhârî, Cuma, 11; Et'ım'e, 4-5.
• Müslim, Zühd, 22; Mes'acïd, 73.
• Tirmizî, Tıbb, 2; Ebû Dâvûd, Tıbb, 11.
• Ş'eyhülïsl'am Ebû Suud Efendi, Sigara fet'v'al'arï.
• İbn Âbidîn, Reddu'l-Muhtâr, sigara bahisleri.
• Ş'eyh Mütev'ellï Ş'aravï, Sigara'nïn hükmü.
• Yüsuf el-Karad'avï, el-Hel'al ve'l-Haram fï'l-İsl'am, sigara bölümü.
• Ş'eyh Mühammed Hasaneyn Mahlûf, Sigara fet'v'al'arï.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Zâdu'l-Meâd, hel'alharam bahisleri.
• İmâm Gâzalî, İhyâu Ulûmi'd-Dîn, israf bölümü.
• Mevlânâ, Mesnevii Şerîf, c. III-V (nef'is köl'elïği türevî konuları).
• İbn Atailah, Hikemi Ataiyye, nef'is mücad'ele hikmetleri.
• İbn Teymiyye, Mecmûu'l-Fetâvâ, hel'alharam bahisleri.
• Küşeyrî, Risâlei Küşeyriyye, ver'a' babı.
• Mahmud Sami Ramazanoğlu, Hel'al-Haram Sohbetleri.
• Mehmet Zâhid Kotku, Tasavvufî Ahlâk, ver'a' faslı.
• Bediuzzaman Said Nursî, Mektubat, sigara hakkında ifade'l'er.
• Mustafa Özbâğ, Sohbetler, Haram-İbadet serisi.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, sigara'nïn haram olduğu'na d'air müasır ulema'nïn hakïm kanaat'in'in dayan'ak'l'arïn'ı (bedensel zarar, mali israf, ailesel ve manevi tezahürler), mü'min'in sigara'yï bırak'ma mücad'ele'si'n'in yönünü bütünlük içinde sun'maktadır. Haramibadet serisinde sigara'nïn haramlığı boyutunu vurgulayan ana sohbet niteliğindedir.

Kaynak: Mustafa Özbâğ Sohbeti | Video: YouTube | Seri: Haram-İbadet