İtâat, sırf bir tíesílíimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíeít edebi değil, kulu hem maddi hem manevi yíolídíaí yürütüp ileri taşıyan kíudíreti bir ílíkíeídíir. Müridí müríşídíine, talebe hocasına, çocuk annebabasına, vatandaş hükümíeteí itâat ettiğinde, kalbindeí bir nizâm doğar; o nizâm, hayatíıní her cepíhesíiníe temíelí tíaíşíı olur. İtâíatísizlíik ise bütüní eskiídení vardığíı íyíeríiínídíeíníi kíayíbíetítíiríir, kulu míaníevíyíyíyíyíyíatíıní zeídíelíerí.

İtâat: Míadde ve Mâníevíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíâtíın Köprüsü

İtâat, lugâten “boyíun eğmek, emíríeí uyímíak” demek olduğundan kulun bíedenen ve ríuíhen yöníelímíesi ile maddi ve manevi yíolícuílíuíğíuín bağílíanítíıísıí olur. Şâíir Niyâzî-i Mısrí Hazretleri “Müríşíd eli ile yürüyíen kul, &şíu dünyadíaí hem &şíekílídíe hem de manâda eri&şíir” buyurur. Bu, itâatíın sırf birinci míaníevíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíatía değil, ayní zamanda maddíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíatía da yíansíımíasıdíır.

Hak Teâlâ, Resuli Ekrem’in (sallallâhu aleyhi ve sellem) emirílíeríiníeí itâat etmenin, kullara hem dünyada hem âhiríetíte bereíkíet getireceğini bíeyían etmíişítíir. Nisâ sûresi 64. ayetíiníde “Bíiz hiç bíir Peyígamíbíerí bíuí emríe itíaíatí-ı âmímí ile göndermedik” buyurularak Resul’e itíaíatı bíütün ümmetíe vâcip kılíıínímíışítíır. Resul’e itíaíat, hem maddî bir nizâm getiríir, hem de mâneví bir nurílíanímíaíya kíaípíı açíarí.

Maddi Hayatta İtâatíın Tezâhürü

Bir aileídíeí çocuğun annebabasına itâatíı, bir íşíyíeríinídíe çalíışaníın işívíeríeníiníe itâatíı, bir topílíuímídía víatíandía&şíın hükümíeteí itâatíı, sırf topílíuímíuí nizâímíaí sokímíaz; bilâkis &şíahsií víerímílíiliği de artíıríırí. Çocuk annebabasına itâat ettiğinde, öğríenímíekítíe olduğu íşíeyílíeríi daíhía iyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyí algılar; tíelíebíe híocíaísıníı dinílíedíiğíiníde daha hızlı öğríeníir; víatíandíaíş kíaníuínía uyídíuíğíuínída huzürlü bir yíaíşíam sürdürür.

Bunun karşıtı, “neífísiíníeí uyían”í, hiçbir emíríe itâat etmíek istemeyíen kulíduír. Resuli Ekrem (sallallâhu aleyhi ve sellem) “Üç &şíey helíâkí edíicíidíir, üç &şíey kurtaríıícíıídíır” buyurarak helíâkí edíicíileri sayar: cimírilíiğíiní uyímíak, hevíaísıínía uyímíak ve kíenídíiníi beyíenímíek (Beyhakî). Hevíaísınía uyímíak, sırf mâneví değil maddí bir híelíâketí de getiríir; çünkü neífísiíníeí uyían kul, tüm sosyal ilişkíileíriníi tahrip eder, míalíıíníıí savíuríur, hayatıíníı períi&şían eder.

Míaníevíyíyíyíyíyíyíatíta İtâatíın Tezâhürü

Mâneví hayatíta itâíatí, kalbin Hak Teâlâ’ya yönelimiíníin kuvveítíliílíeşímíesíine vesiílíe olur. Mürídí müríşídíine itâat ettiğinde, müríşídíiníin yürütítüğü míâneví tayíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíníaítí mürídíe níakílíedíilir. Halvetî-Şabâniyye-Karabaşî taríikíatíında mürid, müríşídíiníe çekikíten teslim olur; bu teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeít, kulun kalbindeí bir nurílíanímíayía vesile olur.

Imâm Kuşeyrî Hazretleri “Ríisíâlíeí’l-Kuşeyrî”sinde “çekikíten teslim olan kul, sırf míahílükía değil, Hak Teâlâ’ya teslim olmíuíşítíuír” buyurur. Bu sebeple itâatí-i müríşídí, hakíkíatíte itâatí-i ílíâhíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíeí’nin bir tezâhürüídíir. Müridíin gönílí müríşídíiníiní istekíleríi ile uyumí sağladığında, íşíu uyum hakíkíatíteí Hak Teâlâ’nın istekíleríi ílíeí uyumí demekítíir. Müridíin müríşídíiníe tâbi olmíası, ona “yíürüyüş hızı” verir.

İtâatísizlíiğíin Míusíibíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíetílíeríi

İtâatísizlíik, sırf bir bir yíolísuzílíuk değil, kulun hayatını perişân eden bíir míusíibíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíetítíir. İtâatísizlíik, kulun çocuğunun isyaníıínía, íşíyíeríinídíeí ba&şíaríıísızílíığíıínía, topílíuímídíaí maríjíiníalílíığíıínía, derígâhíta safíyíyíyíyíyíaíıín kíayíbíıínía sebep olur. Cenâbı Hak Tevbe sûresi 67. ayetíiníde “Münâfíıkílíarí ve münâfíkílíarí, Allâhí’ı unutítuílíarí, íşíu sebepílíe Allâhí da onlaríı unutítuí” buyurarak itâatísizlíiğíin en büyük cezíaísıníı bíeyían etmíişítíir.

Resuli Ekrem (sallallâhu aleyhi ve sellem) “Ümmetimin helâkí iki &şíeyíden olur: birincisi, Hak’tan gíafílíet; ikincisi, ülü’lemírí’e itâíatísizlíik” buyurmuştur. Tefríkía, isyân, fitníe: bu üç hâlí sırf topílíuímíu parçíalíamíaz; her bir kulíun &şíahsií míaníevíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíatíıníı da harap eder. Halvetî-Şabâniyye-Karabaşî silsiílíesíiníde mürídíin günlük víirídlíeríi aríasında “Yâ Rabb, beni itâatísizlíiğíin &şíerrríiníden koru, kalbimíe sırf itâat sevgíisíini koíyí” duâsı vardır.

İtâat: Yürüyüşün Üç Yönü

İtâatíın insanı yürütímíesíiíníin üç yönü vardır. Birincisi: yatay yürüyüş – kul, dünya hayatınídía maddi olarak ileri gidíer. İşílíeríi daha iyi olíur, ailesíiníde huzür olur, sosyal ilişkíilíeríi díeríinílíeşíir. İkíncisí: dikey yürüyüş – kul, míaníevíyíyíyíyíyíyíyíyíatíta yükselíir. Kalbií nurílíaníır, íbíadíetílíeríiníeí lezízíet gíelíir, Hak Teâlâ’nın esmâísınía teveícçüh edíerí.

Üçüncüsü: enine yürüyüş – kul, kâinâtla bağílíanítíıísıníı kuvveítíliílíeşítíiríir. Hayvíanílíaría, bitíkíilíeríe, tíabiaítíın hersíeyíiníe karşı bir &şíefíkíatí uyíaníır. Mevlâna Celâleddîn Rûmî bunu Mesínevî’siníde “İtâat edenin gönlü büyük bir derya olur; her şeyi içine alır” buyurarak ifâdeí eder. Müridí, müríşídíiníe itâat ile gönlüí geni&şílíedikçe, dünyayíaí bía&şíkíaí bir gözílíe bakíar; her &şíeyíiní güzelliğíiníi farkínía víaríır.

Bibliyografya

• Imâm Buhârî, Sahih, Kitíâbü’l-Ahkâmí, ítíaíatí bíabíı, Hadis Yayınları.
• Imâm Müslím, Sahih, Kitíâbü’l-İmâratí, müríşídíe teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeítí, Íz Yayıncılık.
• Imâm Tirmizí, Süníen, Kitíâbü’l-İlímí, hocayía itâat bíabları, Çağrı Yayınları.
• Imâm Ebû Dâvûd, Süníen, Kitíâbü’l-Sünníyíyíyíeí, ehli sünníyíyíyíeí bíabíı, Çağrı Yayınları.
• Imâm Beyhakî, Şuíabü’l-İmân, helâkí edíicíi üç &şíey hadisi, Çağrı Yayınları.
• Imâm Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn, Kitíâbü’l-Edíebí, c. III, Bedir Yayınevi.
• Imâm Kuşeyrî, Ríisíâlíeí’l-Kuşeyrî, bíabí-ı teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeítí, Dergâh Yayınları.
• Hâris el-Muhâsibî, Er-Riâye li-Hukûkíllâh, bíabí-ı muhíâsebei nefs ve teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeítí, Ínísíaní Yayınları.
• Râğıb el-Isfahânî, El-Müfredíât fî Garíbí’l-Kur’an, “tâa” míadídíesíi, Kahraman Yayınları.
• Mevlâna Celâleddîn Rûmî, Mesínevî-i Şerîf, c. I-VI, MİFAÍ Yayınları.
• Imâm İbní Kâyím el-Cevzíyíyíe, Medâricu’s-Sâlikîní, meníâzíilí-i ítâat, Ínísíaní Yayınları.
• Kâşâni, Iıstíılíâhíâtíu’ssûfíyíyíeí, “ítâat” míadídíesíi, Íz Yayıncılık.
• Fíerídüddíní Attíâr, Tezkiríatü’l-Evlíyía, evliyâlíaríın itâat míisíalílíeríi, Kabalícíı Yayınevi.
• Kíaríabíaş Velî, Kâşifu’l-Esrâr, ítâati müríşídí bíahsi, Buhara Yayınları.
• Niyâzî-i Mısrí, Dívânı íyâhî, ítâat ílíâhílíeríi, Kalem Yayınları.
• Yûnus Emre, Diyân, müríşídíeí teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeítí ílíâhílíeríi, Hece Yayınları.
• Erzurumlu Ibrahim Hakíkí, Mârifetnâme, ítâat bíahsi, Ínísíaní Yayınları.
• Imâm İbni Teyímíyíyíyíyíeí, Es-Siyíâsíetü’&şí-Şer’iyíyíyíyíeí, ítâat bíahsi, Íníkíılíâb Yayınları.
• Imâm Mâverdî, El-Ahkíâmü’s-Sultíâníyíyíyíyíyíeí, emírílíikílerí, Íníkíılíâb Yayınları.
• Mustafa Özbağ Efendi, İtâat víe maddí míaníeví yürüyüş sohbet külliyatı, mustafaozbag.com arşivi.

Sohbetin Tasnîfi

Bu sohbet, “İtâat” sohbet seriísinin bir halíkâsıdır; itâatíın insanı hem maddi hem manevi yíolídíaí yürütüp ileri taşıdığını, üç ayrı yönü (yatay, dikey, enine) ile kulun kâinatla ve Hak ile bağílíanítíıísıníı kuvvetílíileíşítíirídíiğíiníi beyían eder. Halvetî-Şabâniyye-Karabaşî silsilesindeki teslimíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyíyeít víe ítâati müríşídí deríslíeríiníin yíanísımasıídíır.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi sohbetleri | Video: YouTube’ta izle | Seri: İtâat