Kebâirlerin: Şirk — Günâh-ı Kebâirlerin En Büyüğü

Selamun aleyküm. Allah gecenizi, gündüzünüzü hayırlı eylesin inşaAllah. Cenâb-ı Hak hakkı hak, bâtılı bâtıl bilenlerden eylesin. Rabbim cümlemizi Kur’ân ve Sünnet’e sımsıkı yapışanlardan eylesin inşaAllah.

Günâh-ı kebâirlerin en büyüğü şirktir. Cenâb-ı Hak hem Kur’ân-ı Kerim’de hem Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri hadis-i şeriflerinde bununla alâkalı ümmet-i Muhammed’i uyarmıştır. Şirk bu mânâda günâh-ı kebâirlerin en büyüğü ve en önemli maddesidir.

Şirk Hakkındaki Âyet-i Kerimeler

“Allah kendisine ortak koşmayı elbette bağışlamaz; bundan başkasını dilediğine bağışlar.” (Nisâ Sûresi, Âyet 48). Doğrusu Allah’a eş koşmak büyük zulümdür (Lokman Sûresi, Âyet 13). Kim Allah’a ortak koşarsa muhakkak Allah ona cenneti haram eder; varacağı yer ateştir (Mâide Sûresi, Âyet 72).

Helâk Edici Yedi Büyük Günah

Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri buyurdu ki: “Size en büyük günahları haber vereyim mi? Allah’a eş koşmak, anne ve babaya âsi olmak.” Sonra buyurdu ki: “Aman yalan konuşmak ve yalan şahitliği!”

Hadis-i şerifte helâk edici yedi büyük günah şöyle sıralanmıştır: Birincisi Allah’a eş koşmak, ikincisi anne babaya âsi olmak, sonra boş yere — keyfi, haksız, zulmen adam öldürmek, namuslu insanların namuslarına laf söylemek, savaştan ve Kur’ân-Sünnet dairesinde mücadeleden geri dönmek, yalancı şahitliği yapmak. Bunlar insanı helâk eden günahlardır.

Bunlarla alâkalı değişik hadislerde kebâir dokuzdur, kebâir yedidir diye rivayetler vardır. Bu hadislerin hepsinin başında da Allah’a şirk koşmak yani ortak koşmak bulunmaktadır.

Şirkin Geniş Kapsamı

Allah’la beraber bir şeye tapınmak, Allah’la beraber bir şeye inanmak, Allah’ın koyduğu kanunu eksik ve noksan görmek, Allah’ın koyduğu hukuka karşı kanun ve hukuk geliştirmek, Allah’ın hükmü dururken insanların kendilerine başka hükümler arayıp o hükümle hükmetmeye çalışması — bunların hepsi şirkin kapsamına girmektedir.

Şirke Düşmenin Üç Yolu: Lafız, Fiil ve Kalp

1. Lafızla Düşülen Şirk

İnsanın kelimeleri ile alâkalıdır. Bir kimsenin kalkıp Allah’tan başka bir ilah tanıması, ilaha eş ortak koşması, Cenâb-ı Hakk’ın zatı ve fiilleri ile alâkalı ona eş koşması — bunu konuştuğunda, dile getirdiğinde o lafızla şirke düşmüş olur.

2. Fiille Düşülen Şirk

O kimsenin hareketleri ve amelleri ile alâkalıdır. Namazda dalga geçer gibi namaz kılıyormuş gibi yapmak, birisinin namazıyla alay etmek, oruçla alay etmek — bunlar fiilî şirke örnektir. Bir yerde kartondan beytullah yapıp “gelin haccınızı burada yapın” demek hem fiil ile hem lafızla şirke düşmüş olmaktır.

3. Kalbî Şirk

İnsanın düşüncesiyle, kalbiyle düşülen şirktir. Farkında olmadan düşündüğüyle şirke düşmek mümkündür. Bu noktadan kendini kurtarması için insanın bol bol tövbe edip devamlı “La ilahe illallah Muhammedun Resulullah” demesi, “Muhammedun abduhu ve resuluhu” diyerek kendisini bu noktada yenilemesi gerekir.

Büyük Günahlardan Kaçınanın Mükâfatı

En büyük günahlar: Allah’a ortak koşmak, savaş alanından kaçmak, sihir yapmak ve yaptırmak, yetim malı yemek, faiz yemek, Müslümanın anne ve babaya âsi olmak, namuslu kadına iftira etmek, Harem-i Şerîf’e saygısızlık edip orada haram ve yasak olanları helâl tanımaktır.

Kim ki bu büyük günahlardan kaçınır, namazını kılar, orucunu tutar ve zekâtını vererek ölürse; kapıları altın işlemeli olan cennet bahçelerinde Muhammed sallallahu aleyhi ve selleme arkadaş olur. (Sahih-i Müslim)

Dilin Günahları — Düşünmeden Konuşmanın Tehlikesi

Sûfîler ve dervişler için bu günâh-ı kebâirlerden uzak durmak, farz olan ibadetleri yerine getirmek ve Allah’ı zikredip Allah’ı sevmek esastır. Ne yazık ki tarih boyunca insanların en büyük problemi dilleri ile alâkalıdır. İnsanlar dillerine sahip çıkmıyorlar; dilleri ile ortalığı yakıp yıkıyorlar.

Dilleri ile insanları perişan ettikleri yetmiyormuş gibi kendilerini perişan ediyorlar. Dilleri ile dergâha da zarar veriyorlar, tekkeye de zarar veriyorlar, derviş kardeşlerine de zarar veriyorlar, eşlerine de zarar veriyorlar, çocuklarına da zarar veriyorlar, anne babalarına da zarar veriyorlar.

Hz. Mevlânâ’nın Uyarısı

Hz. Mevlânâ Mesnevî’sinde diyor ki: “Edebe riâyet etmeyen kimse dünyayı ateşe verir.” İnsanlar farkında veya farkında olmadan evini ateşe veriyor, çoluğunu çocuğunu ateşe veriyor, eşini ateşe veriyor, annesini babasını ateşe veriyor, kardeşlerini ateşe veriyor, işini ateşe veriyor. Bunların hepsi dile sahip çıkamamaktan kaynaklanıyor; dille olan günâh-ı kebâirlerde titiz olmamaktan kaynaklanıyor.

Önce Düşün Sonra Konuş

Erdemli olmanın, faziletli olmanın göstergesidir: önce düşünüp sonra konuşmak. Erdemli olanlar, faziletli olanlar, akıllı olanlar, âkil olanlar önce düşünürler sonra konuşurlar. Erdemsizler, cahiller, hayvânî noktada duranlar önce konuşup sonra düşünürler; o zamana kadar da zaten kabak yarılır.

Olgun kimse konuşacağını önce düşünür, kelimelerini dizer, cümlelerini kurar. Bunu yapacak olan kimsenin öfkeden, kinden, nefretten uzak olması lâzımdır. Çünkü kini, nefreti, öfkesi öne geçerse o kimse düşünmeden konuşur; onda kin, öfke, hırs öndedir. Öyle olunca o kimse düşünmeden konuşmuş — hayvânî noktada konuşmuştur, cahildir, erdemli değildir.

Bir kimse düşünmeden konuştum dediğinde, düşünemeyenler kimdir? Mahlukâtın içerisinde melekler ve hayvanlar düşünmez. Melekler düşünmezler; emri yerine getirirler. Hayvanlar da düşünmez. Bir kimse “düşünmeden konuştum” deyince hayvânî sıfatla sıfatlanmış demektir. Kur’ân-ı Kerim’de buyurulur: “Câhillerden yüz çevirin.”

Dervişlik Ahlâkı ve Eşler Arası Muamele

Bu dergâha müntesip olan erkekler ve bayanlar düşünmeden konuşma hakkına sahip değildir. Eğer ahlâkına güvenmiyorsan dergâhtan evlenme; dışarıdan evlen ama dergâhın adını lekeleyecek davranışlardan kaçın.

Dervişlik demir leblebidir; eskiler böyle derlerdi. Zor sanattır, zor zenaattır. Ahlâkını ona göre düzgün tutmaktır, nefsine yenilmemektir, zorluklara katlanmaktır, problemleri aşmaktır, çileye rân olmaktır. Dervişlik ele geleni yemek, dile geleni demek değildir; bir farkı olacak o kimsenin.

Dervişlik bir kimsenin eşinin — karısının veya kocasının — dedikodusunu dışarıda yapmak değildir. Dervişlik çocuklarının, damatlarının, gelinlerinin dedikodusunu yapmak değildir. Dervişlik milletin eşinin annesine babasına küfür edip hakaret etmek değildir.

Dervişlik her an disiplinli olmak, her an kendini dirî tutmak, her an ahlâkını güzelleştirmede gayret etmek, her an kendi dairesinde Kur’ân ve Sünnet dairesinde yaşamaya çalışmaktır. Bizim anladığımız dergâhta dervişlik, Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin ahlâkıyla ahlâklanmaktır.

Kayınvalide-Damat, Kayınvalide-Gelin İlişkisi

Bir derviş erkeğin kayınvalidesi demeli ki: “Allah razı olsun, ben ne güzel bir damata kızımı vermişim.” Bir derviş kız alan oğlanın kayınvalidesi demesi lâzım ki: “Allah razı olsun, ben ne iyi bir gelini almışım.” Bunu o kimse kendi üzerinde oturtmalı; kız tarafı oğlandan teşekkür etmeli, erkek tarafı da gelinden teşekkür etmeli.

Müslümanlar Cazibe Merkezi Olmalı

Aslında İslâm’ın özlenen portresi budur. İslâm’ın hâkim olamayışının sebebi Müslümanların ne yazık ki güzel ahlâk üzerinde olmamalarıdır. Böylece Müslümanlar cazibe merkezi değildir.

Müslümanların evleri, sokakları, caddeleri, şehirleri, yaşadığı sosyal ortamlar cazibe merkezi hâlinde olmalı. Bir Müslüman — erkek olsun kadın olsun — cazibe merkezi olmalı; süsüyle, boyasıyla değil ahlâkıyla cazibe merkezi olmalı. En güzel ahlâkla ahlâklanmaya çalışan bir insana söyleyecek söz olmamalı; öylesine güzel ahlaklı olmalı insanlar.

O güzel ahlâkı oturturmanın yolu birinci derecede haramlardan uzak durmaktır. Bugün işlediğimiz nokta hem ahlâkımızı, hem dinî hukukumuzu, hem akâidimizi ve imanımızı ilgilendiren en önemli şeydir: şirk. Müslümanlar şirkten uzak duracaklar.

Peygamberlerin Masumiyeti — İlahiyat Fakültelerindeki Sapma

İlahiyat öğrencileri aktarıyorlar: oradaki ilahiyat öğretim üyeleri, “Siz peygamberi günah işlemedi mi zannettiniz?” diyorlar. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerini günahkâr gören bir zihniyet şirk üzerinedir; tecdit-i iman ve tecdit-i nikâh gereklidir.

Bu ilahiyatlarda yetişen kimseler imam hatip okullarında veya normal liselerde din derslerine, ahlâk derslerine giriyorlar. Büyük bir çoğunluğu hadis inkârcısı, mezhep inkârcısı; Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerini günahkâr gören, onu avam bir insanmış gibi gösteren söylemlere sahipler. Farkında değil insanlar; şirk üzerine yaşıyorlar.

Bir kimse sadece Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri için değil, geçmiş peygamberler için dahi onların günahkâr olduğunu, günah işlediğini söylerse küfür ehli olur, şirke düşmüş olurlar. Tecdit-i iman ve tecdit-i nikâh gereklidir. Peygamberlerin masumiyetine iman etmek, imanımızın şartlarındandır.

Müslümanların Sessizliği Eleştirisi

Bunu bütün okullarda okuyan çocuklar söyleyip mücadele etmelidir. Diyanete şikâyet edin, savcılığa şikâyet edin. Bu ilim değil; ilim adına konuşulmuş bir şey değil. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin hadislerini tamamen inkâr etmek ilim değil, özgürlük değil.

Özgürlük, insanların imanına, inancına, dinine hakaret etmek, küfretmek demek değildir. Bir kimse ilim özgürlüğü adına Müslümanları şirke sevk edemez. Müslümanlar suskun, Müslümanlar sessiz; Müslümanların özgürlük alanlarına girmek serbest ama Müslümanların başkasının özgürlük alanına girmesi yasak.

Müslüman ülkede gözümüzün içine baka baka herkes yılbaşı kutlayacak; içki serbest, kumar serbest, eşcinsellik serbest, zina serbest. Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerine dil uzatmak serbest, hadislerine dil uzatmak serbest, Kur’ân’a hakaret etmek serbest, imanımızın şartlarına hakaret etmek serbest. Siz bir kötülüğü gördüğünüzde elinizle, mümkün değilse dilinizle, o da mümkün değilse kalple buğz ederek önlemeye çalışınız.

Gizli Şirkten Korunma Duası ve Kapanış

Şirkle alâkalı çok ince ve hassas meseleler vardır. İnsanların bu noktadan kendini kurtarması için bol bol tövbe edip devamlı “La ilahe illallah Muhammedun Resulullah” demesi gerekir. Cenâb-ı Hak şirkten — en önemlisi de gizli şirkten — bizleri korusun inşaAllah.

Hz. Ömer radıyallahu anh’a buyuruldu: “Ey Hattab oğlu Ömer, kalk insanları çağır ve de ki: Cennete ancak müminler girer.” Allah bizi müminlerden eylesin. Cenâb-ı Hak cümlemizi hıfz-ı muhâfaza eylesin.

Hakkınızı helâl edin. Birkaç hafta soru yazmayın; çünkü bu günâh-ı kebâirlerle alâkalı derslere devam etmek istiyorum. Hiç olmazsa ana hatlarıyla günâh-ı kebâirleri âyet ve hadislerle burada işleyip gidebildiğimiz yere kadar gitmeyi düşünüyorum. Hakkınızı helâl edin. La ilahe illallah. El-Fâtiha.

Kaynakça

• Nisâ Sûresi, Âyet 48 — “Allah kendisine ortak koşmayı elbette bağışlamaz; bundan başkasını dilediğine bağışlar”
• Lokman Sûresi, Âyet 13 — “Doğrusu Allah’a eş koşmak büyük zulümdür”
• Mâide Sûresi, Âyet 72 — “Kim Allah’a ortak koşarsa muhakkak Allah ona cenneti haram eder”
• Hadis-i Şerif — “Size en büyük günahları haber vereyim mi? Allah’a eş koşmak, anne babaya âsi olmak, yalan konuşmak ve yalan şahitliği” (Buhârî, Şehâdât, No: 2654; Müslim, Îmân, No: 87)
• Hadis-i Şerif — Helâk edici yedi büyük günah hadisi: Allah’a şirk, sihir, haksız yere adam öldürmek, yetim malı yemek, faiz yemek, savaştan kaçmak, namuslu kadına iftira (Buhârî, Vasâyâ, No: 2767; Müslim, Îmân, No: 89)
• Hadis-i Şerif — “Kim bu büyük günahlardan kaçınır, namazını kılar, orucunu tutar, zekâtını verirse cennet bahçelerinde Peygamber’e arkadaş olur” (Sahih-i Müslim; Tergîb ve Terhîb, Münzirî)
• Hadis-i Şerif — Livata ve eşcinselliğin lâneti hakkında (Tirmizî, Hudûd; İbn Mâce, Hudûd, No: 2561)
• Hadis-i Şerif — Erkeklerin kadınlara, kadınların erkeklere benzemesinin lâneti (Buhârî, Libâs, No: 5885)
• Hadis-i Şerif — “Siz bir kötülüğü gördüğünüzde elinizle değiştirin; gücünüz yetmezse dilinizle, o da olmazsa kalbinizle buğz edin” (Müslim, Îmân, No: 49)
• Hadis-i Şerif — “Ey Hattab oğlu Ömer, kalk insanları çağır ve de ki: Cennete ancak müminler girer” (Müslim, Îmân, No: 31)
• Kur’ân-ı Kerim — “Câhillerden yüz çevirin” (A’râf Sûresi, Âyet 199)
• Hz. Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî — Mesnevî-i Şerîf: “Edebe riâyet etmeyen kimse dünyayı ateşe verir” (Mesnevî, I. Cilt)
• Abdülkâdir Geylânî — Dervişlik ve edeple ilgili nasihatler; “Taş atan değil, attıran bizden değildir”
• Fıkıh — Peygamberlerin masumiyeti (ismet sıfatı) hakkında Ehl-i Sünnet akâidi ittifakı (Teftâzânî, Şerhu’l-Akâid; Nesefî, el-Akâidü’n-Nesefiyye)
• Fıkıh — Peygamberlere günahkâr diyen kimsenin küfre düşeceği hakkında (İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Ridde Bahsi; el-Bahr er-Râik, İbn Nüceym)
• Fıkıh — Günâh-ı kebâirlerin tasnifi: dil, göz, kulak, el-ayak ve cinsel uzuvlarla işlenen büyük günahlar (Zehebî, el-Kebâir; İbn Hacer el-Heytemî, ez-Zevâcir)

Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri

Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi

İlgili Sözlük Terimleri: Sünnet, Çile, Dervîş, Dergâh. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı