İnsan tabiatının hakikatinin ortaya çıkması uzun zamanlar gerektirir. Zaman, insanın iyiliğini veya kötülüğünü, manevi durumunu ve doğruluğunu göstermek için en güzel ilaçtır. Bir hareketin kaynağı, amacı, yönü ve gideceği yol da zamanla belli olur. Zaman, her şeyin gerçek yüzünü açığa çıkaran en etkili şifa kaynağıdır.

Bir insanın, bir yolun hakikati zamanla çıkar meydana Hakkında

Bir derviş mucizeler gösteriyorsa ve havalanıyorsa, bunun hakikat olup olmadığı zamanla anlaşılır. Eğer bu kerameti gerçekse zaman bunu ortaya koyacaktır. Ancak yıllar sonra o “uçan adam”ın aslında sapıtmış olduğu, oksijen dayanışının olmadığı, yolunu kaybettiği görülmüştür. Zaman, yalanı görmek ve yanılgıyı ortaya çıkarmak için gerekli olan ilaçtır.

Kendisini şeyh diye meydana çıkaran kimsenin kesinlikle uzak tutulması gerekir. Eski sufiler, “Ben şeyhim, ben dervişim, ben nakibim” gibi ifadeleri hiç kullanamazlardı. Eğer biri böyle iddialar serdeştiriyorsa, bu kişiden uzak durmak akıllıcadır çünkü o kendi yolundan sapmıştır.

İnsanın ne olduğu ancak sıkıntı, sorun ve baskı anında belli olur. Kalabalık görüntüsü yanıltıcı olabilir; sadece bir sesin çıkması yeterli olur ve çok sayıda insan elini çekip gider. 28 Şubat döneminde birçok şehirden telefonlar gelmiş, halk desteği sorgulanmaya başlamıştır. Fakat Bursa’da böyle bir sıkıntı yaşanmadığı için dersler devam ettirilmiştir. Sıkıntı çekenler ortaya çıkmış ve onlar zaten gidecekleri yolda gitmişlerdir.

Topluluk olarak kepenk kapanmayıp derslere devam edildi. Ancak bazı şahıslar kendi çıkarlarını düşünerek ayrıldılar. Şeyh Efendi, maaş ve dükkan endişesi duyanlar korktuğu için dersleri terk etmelerinin doğal olduğunu söylemiştir. Kendi çıkarları söz konusu olduğunda insan kolaylıkla geri adım atar.

Bir kere yolu terk eden insan, bir zorluk çıktığında bunu tekrarlar. Sıkıntı yaşayan bir adam para kaybetmiş ise, eğer eşi onu bırakmışsa, bundan sonra da seni terk edecektir. Bırakma alışkanlığı, zamana bağlı olarak insanın gerçek yüzünü ortaya koyan bir test haline gelir.

Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi için tıklayınız.

İlgili Sözlük Terimleri: Şeyh, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı