Geçim: Giriş: Zikrullahtan Yüz Çevirmenin Bedeli
Selâmünaleyküm. Allah gecenizi hayır etsin inşaAllah. Cenab-ı Hak gününüzü, yılınızı, ömrünüzü hayırlı eylesin inşaAllah. Zikirle alakalı âyet-i kerîmelere devam ediyoruz. Bu birkaç ders de inşaAllah zikrullahtan uzaklaşanların halleriyle alakalı.
“Kim beni zikretmekten yüz çevirirse onun için dar bir geçim vardır. Kıyâmet günü onu kör olarak haşrederiz.” (Tâhâ Sûresi, 20/124). Cenab-ı Hak âyet-i kerîmede Allah’ı zikretmekten yüz çevirenlerden bahsediyor.
Zikirden Yüz Çevirmek: Geniş Bir Daire
Zikirden yüz çevirmek geniş bir dairedir: Namazdan yüz çevirmek, oruçtan yüz çevirmek, hacıdan yüz çevirmek, Allah’ın emir ve yasaklarından yüz çevirmek, Sünnet-i Resûlullah’tan yüz çevirmek. Ve ayrıyeten bir kimsenin oturup halaka-i zikirden yüz çevirmek, kendi virdinden yüz çevirmek.
Bunu şerî olarak baktığımızda Cenab-ı Hak’ın emir ve yasaklarından yüz çevirmek. İlme’l-yakîn noktasında Kur’ân ve Sünnet’in emrinden yüz çevirmek. Ayne’l-yakîn noktasında Hazreti Peygamber’in sünnetlerinden, edebinden, âdâbından, ahlâkından yüz çevirmek. Tarîkat-ı âliyyeden yüz çevirmek. Sûfîlikten yüz çevirmek. Vird almışsın, ders almışsın, akit yapmışsın; bundan yüz çevirmek.
Dar Geçim: Maddî ve Mânevî Darlık
Kim böyle yaparsa ona dar bir geçim vardır. Ona dünyada da, âhirette de dar bir geçim vardır. Onun dünyası da sıkıntılıdır, âhireti de sıkıntılıdır. O sıkıntı onda hiçbir zaman kaybolmaz.
Mânevî rızkında da dar geçim var. O kıldığı namazdan lezzet ve tat almayacak. Namaz onun üzerinde durmayacak. Oruç onun üzerinde durmayacak. Artık o mânevî hallerden bir şey almayacak. Mânen rızkı kesilecek. Hazreti Peygamber’i (sallallâhu aleyhi ve sellem) görüyordu; dar bir geçim var, rızkı dar alacak. Pîr efendileri görüyordu; dar bir geçim var, rızkı dar alacak. Kalbine ilham geliyordu; ilham kesilecek, dar bir geçim var.
Kabız hâline düşen kimse bilsin ki Allah’ın zikrini eksik yaptığındandır. Dersini çekmediğinden, namazını dosdoğru kılmadığındandır. Kimin rızkında maddî mânevî darlık var ise Allah’ı az zikrettiğindendır. Kimin gönlünde bir darlık var ise zikrullahtan yüz çevirdiğindendır.
Körlük: Zâhirî ve Bâtınî
Âyet-i kerîmede “Onu kör olarak haşrederiz” buyuruluyor. Bu darlık burada kalmayacak. Mahşerde de kör olarak haşrılacak. Körlük, doğuştan göremeyen insanların durumu değildir; o kimse görüyor haldeyken bir arızadan dolayı görememesidir.
Zikrullaha sırtını dönen kimse kör olur. Cenab-ı Hak’ın delillerini göremeyecek, misâl âlemini göremeyecek, şehâdet âlemini göremeyecek, bâtın âlemini göremeyecek. Dünya gözünde basiret kalktığı gibi kalp gözünde de basireti kalkacak.
Zikrullah: Kalbe Şifa, Derde Deva
Zikrullah kalbe şifadır. Zikrullah derde devadır. Zikrullah cana sefadır. Zikrullah berekettir. Zikrullah bir kimseyi kanatlandıracak olan ibadettir. Zikrullah insanların görmediğini gösterecek olan ibadettir. Zikrullah kalp ayağıyla gidilecek olan ibadettir.
Zikrullahsız bir mürîd düşünülemez. Zikrullahsız bir tarîkat düşünülemez. Zikrullahsız bir sûfîlik düşünülemez. “Allah’ı zikretmek en büyük iştir.” (Ankebût Sûresi, 29/45). “Kalpler ancak zikrullah ile mutmain olur.” (Ra’d Sûresi, 13/28). Hadis-i şerîfte “Kalbin cilası Allah’ı zikirdir” buyurulmuştur.
Nefsine Aldanmak ve Baba Derviş Sendromu
Kendi kendine eminlik geldi; kurtuldun ya. Büyük ağabey oldun, büyük abla oldun. Eski derviş oldun, baba derviş oldun. “Sana bir şey dokunmaz” dedin kendi kendine. Körlerden oldun, gittin. Kendi kendini dev aynasında gördün, kendi kendini iyilerden gördün.
“Hele bir mürşide de bağlandın ya sen. Tamam her şeyin bitti senin. Namaza bile gerek yok, avam için o. Çekilen vird de gerek yok, avam için. Sen hâsı’l-hassın. Senin duruşun dahi zikir. Susmasın oruç…” Bunlar hep şeytanın vesvesesidir. Kim zikrullahtan yüz çevirirse kör olur. Yolunu sapıtır. Akîdesini sapıtır. İmanını sapıtır.
Şeyhin’in yolu Sünnet-i Resûlullah ise şeyhinin peşine takıl. Eğer şeyhinin yolu Muhammed Mustafa’nın yolu değilse, wallâhi de zındık, billâhi de zındık; onun peşinden gidenler de zındık. Yol Muhammed Mustafa’nın yoludur, ona uy.
Darlık ve Körlük Tehdidi: Herkes İçin Geçerli
Hazreti Ömer (radıyallâhu anh) hazretlerine şikâyete geldiler: “Gökten yağmur inmiyor.” Dedi ki: “O beldede yalan söyleniyordur. Fuhuş artmıştır. O beldede yalan söyleniyorsa ve fuhuş arttıysa Allah rahmetini keser.”
Hazreti Mevlânâ dedi ki: “Edepsizlik ve zekâtın bulunmadığı yere Allah rahmetini keser.” Edebe uyulmayan yer ve zekât verilmeyen yer; Allah oradan rahmetini keser.
“De ki gece gündüz sizi Rahmân’dan kim koruyacak? Hayır, onlar Rablerinin zikrinden yüz çeviriyorlar.” (Enbiyâ Sûresi, 21/42). Demek ki Allah’ın zikrinden yüz çevirenlere Cenab-ı Hak emanını almayacak, korumasını almayacak, onları muhafaza etmeyecek.
Soru-Cevap Bölümü
Evlenmede Yaş Farkı
Evlenecek olan erkek ve kadının arasındaki yaş farkı kaç olmalıdır? Arada on yaş olsa da olur mu? Bu konuda dinin herhangi bir şey koyduğuna dair ne hadis-i şerîflerde ne de fıkıh kitaplarında herhangi bir hüküm yoktur. Yaş farkı şu kadar olmalıdır diye bir kayıt bulunmamaktadır.
Allah’ın Âdem’i Kendi Sûretinde Yaratması
“Hiçbir kimseye ‘Allah onun yüzünü kara etsin’ demeyin. Çünkü Azîz ve Celîl olan Allah, Âdem Aleyhisselam’ı kendi sûretinde yaratmıştır.” (Buhârî, İsti’zân, 1; Müslim, Birr, 115). Sûretten kasıt yüzdür. Cenab-ı Hak Âdem’i kutsadı ve Âdem’in yüzünü de kutsadı. O yüzden bir kimsenin yüzüne tokat vurmak veya yüzünü darp etmek câiz değildir. Allah’ın eli, kolu, yüzü diye âyet ve hadislerde geçen ifadeler müteşâbih meselelerdir.
İslâm’da Kölelik
Peygamber Efendimiz (sallallâhu aleyhi ve sellem) yaşadığı dönemde kölelerden bahsediliyor. Bu köleler değişik beldelerden, değişik ülkelerden zorla esir alınıp köleleştirilmiş insanlardı. Bir de savaşlarda esir alınanlar vardı; onlar da köleleştiriliyordu. İslâm köleliği ve köleleştirmeyi zaman içerisinde kaldırmıştır.
Nefis Mertebeleri
Yedi tane nefis merâtibi vardır. Bu mertebeleri geçtiğinizi anlârsınız, merak etmeyin inşaAllah. Bu mertebelerin arasında da ayrıca mertebeler vardır.
Kaynakça
Âyet-i Kerîmeler
- Tâhâ Sûresi, 20/124 — “Kim beni zikretmekten yüz çevirirse onun için dar bir geçim vardır.”
- Ra’d Sûresi, 13/28 — “Kalpler ancak Allah’ı zikretmekle mutmain olur.”
- Ankebût Sûresi, 29/45 — “Allah’ı zikretmek en büyük iştir.”
- Enbiyâ Sûresi, 21/42 — “De ki gece gündüz sizi Rahmân’dan kim koruyacak?”
- Bakara Sûresi, 2/30 — “Ben yeryüzünde bir halife var edeceğim.”
Hadis-i Şerîfler
- “Kalbin cilası Allah’ı zikirdir” — Beyhakî, Şu’abü’l-İman, 522
- “Allah Âdem’i kendi sûretinde yaratmıştır” — Buhârî, İsti’zân, 1; Müslim, Birr, 115
- Az ama devamlı ibadet makbuldür — Buhârî, Rıkâk, 18; Müslim, Müsâfirîn, 215
Tasavvufî ve Tarihî Kaynaklar
- Hazreti Ömer (r.a.) — Yalan ve fuhuşun artmasıyla yağmurun kesilmesi — İbn Ebî Şeybe, el-Musannef
- Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî (k.s.) — Edepsizlik ve zekâtın olmadığı yere rahmet inmez — Mesnevî-i Şerîf
Diğer sohbetler: Dergah Sohbetleri
Kaynak: TDV İslâm Ansiklopedisi
İlgili Sözlük Terimleri: Mürîd, Tarîkat, Vird, Zikir, Sünnet, Şeyh, Yakîn, Dervîş. → Tasavvuf Sözlüğü’nün tamamı