Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette Müddessir Sûresi 42-46. âyetlerini esâs alarak cehennemliklerin «sizi cehenneme sürükleyen nedir?» sorusuna verdikleri cevâbları tafsîl eder. Cenâbı Hak buyurmaktadır: «Sizi bu yakıcı azâba sürükleyen nedir? diye sorarlar. Onlar derler ki: namâz kılanlardan değildik; düşkün kimseyi doyurmuyorduk; bâtıla dalanlarla biz de dalardık; cezâ gününü inkâr ederdik.» Bu dört sebep cehennemin temel kapılarıdır: namâzı terk etmek, düşkünü doyurmamak, bâtıla dalmak, ve âhireti inkâr etmek. Mustafa Özbağ Efendi bu dört temel günâhın muâsır hayâttaki tezâhürlerini de tafsîl eder; ve mü'mînin bu kapılardan uzak durması gereğini ortaya koyar. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni namâzla istikāmet, sadaka ile zenginlik, doğru fikriyât ile bâtıldan uzak, ve âhirete tam îmânla dolu olmaya yöneltir.

Cehennemliklerin Sorgulanması

Mustafa Özbağ Efendi sohbete cehennemliklerin sorgulanmasını mihver alarak başlar: cehennemliklerden bahsediyor Cenâbı Hak — Müddessir Sûresi 42-43. âyetlerinde «Sizi bu yakıcı azâba sürükleyen nedir? diye sorarlar; onlar derler ki namâz kılanlardan değildik» (Müddessir 74/42-43) buyurmuştur. Hani cehenneme gittin, sürüklendin — bu seni cehenneme sürükleyen neydi, amelin? Soruyorlar onlara. Çünki bunlar müslüman olduklarını iddia eden ya da müslüman olarak görünenler. Onlar cevâb veriyor: namâz kılanlardan değildik. Bu cevâb namâzın İslâm'daki temel rükünlerden biri olduğunu, ve namâzı terk etmenin cehennemin ilk kapısı olduğunu ortaya koyar.

Birinci Sebep: Namâz Kılanlardan Değildik

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî tahlîl yapar: cehennemliklerin verdiği ilk cevâb «namâz kılanlardan değildik» idi. Bu hâl namâzın îmânın amelî tezâhürünün en mühim alâmeti olduğunu ortaya koyar. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Kul ile küfür arasındaki sınır namâzdır» (Müslim, Îmân 134; Tirmizî, Îmân 9) buyurmuştur. Namâzı terk etmek küfre kadar uzanan bir günâhtır. Cumhûr ulemâya göre namâzı tembellik dolayısıyla terk etmek kebîre günâhıdır; Hanbelî mezhebinde ise küfre düşürür. Bu mezhep farkları namâzın ne kadar büyük bir manevî değer taşıdığını ortaya koyar.

İkinci Sebep: Düşkünü Doyurmuyorduk

Mustafa Özbağ Efendi ikinci sebebi tafsîl eder: âyeti kerîmenin devâmında «düşkün kimseyi doyurmuyorduk» (Müddessir 74/44) buyurulur. Yâni ihtiyâç sâhibi bir kimsenin ihtiyâcı olmasına rağmen biz onu doyurmuyorduk; onu doyurmaya muktedirdik; onun cebine iki kuruş, beş kuruş, on kuruş harçlık vermeye muktedirdik; o kimse açtı, ihtiyâcı vardı, biz onu doyurmuyorduk. Bu da zenginlerin ayıbıdır. Onlar bu konuda âhirette hesâb verecekler. Zekâtını vermeyen, zekâtının haricinde zengin olduğu hâlde sadakadan kendini uzaklaştıran, fakirfukarâyı gözetmeyen — bunların da o mallarımülkleri cehennem azâbı olacak.

Üçüncü Sebep: Bâtıla Dalanlarla Biz de Dalardık

Mustafa Özbağ Efendi üçüncü sebebi tafsîl eder: «Bâtıla dalanlarla biz de dalardık» (Müddessir 74/45). Bâtıla dalmak yâni hevâ-hevesine uymuş, Kur'ân ve Sünnet'in dışında düşüncefikriyât olarak yaşantı olarak Kur'ân ve Sünnet'in dışında yaşayan arkadaşı, yâ kardeşi, yâ akrabâsı, yâ teyzesi, yâ halası, yâ amcası, yâ dayısı, yâ enişte, yâ gelin, yâ yakın akrabâsı — «Aman kırılmasın, aman üzülmesin» diye bâtıla doluyor. O bâtıla dalarken o da ona eşlik ediyor. Birisi gıybet ediyor, o da gıybete eşlik ediyor; birisi dedikodu yapıyor, o da dedikoduya eşlik ediyor; birisi iftirâ ediyor, o da iftiraya eşlik ediyor; birisi nâmûslu insanın nâmûsuna dil uzatıyor, o da ona eşlik ediyor — bâtıllar oluyor.

Dördüncü Sebep: Cezâ Gününü İnkâr Ederdik

Mustafa Özbağ Efendi dördüncü sebebi de imâ eder: âyeti kerîmenin devâmında «Cezâ gününü de inkâr ederdik» (Müddessir 74/46) buyurulur. Bu cevâb cehennemliklerin âhireti tam mânâsıyla inkâr ettiklerini, ve bu inkârın diğer üç sebebin de temelini teşkîl ettiğini ortaya koyar. Çünki âhirete tam inanan kişi namâzı terk etmez, fakirden malını esirgemez, ve bâtıla dalmaz. Âhirete inanmayan kişi ise dünyâda her şeyi mubâh sayar; nefsinin ve hevâsının peşinden gider; ve neticede bu dört kapıdan cehenneme sürüklenir. Bu üslûp âhiret îmânının pratik hayâtın temel mihveri olduğunu ortaya koyar.

Bâtıla Eşlik Etmenin Manevî Tehlikesi

Mustafa Özbağ Efendi bâtıla eşlik etmenin manevî tehlikesini özellikle vurgular: bâtılı yapanın yanında durmak, susmak, hattâ «aman kırılmasın» deyip eşlik etmek de bâtılın bir parçasıdır. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Zulmedenlere meyletmeyin; yoksa size de ateş dokunur» (Hûd 11/113) buyurmuştur. Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Sizden kim bir münker görürse onu eliyle değiştirsin; gücü yetmezse diliyle; ona da gücü yetmezse kalbiyle. Bu îmânın en zayıf derecesidir» (Müslim, Îmân 78) buyurmuştur. Mü'mîn bâtıla en azından kalbiyle buğz etmekle mükelleftir; eşlik etmek îmânı tehlikeye atar.

Mü'mînin Dört Kapıdan Korunması

Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mînin nasıl bu dört kapıdan korunacağını da tafsîl eder: birinci kapıya karşı namâzlarını dakîk ve devamlı kılmak; ikinci kapıya karşı zekâtını vermek ve sadakaya devâm etmek; üçüncü kapıya karşı bâtıldan uzak durmak ve bâtıla eşlik etmemek; dördüncü kapıya karşı âhirete tam îmân etmek. Bu dört vazîfe mü'mîni cehennemden korur ve cennete yöneltir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni bu dört rüknü tam ve eksiksiz yerine getirmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh'a yöneliniz; takvâ üzere olunuz; namâzı kılınız; zekâtı veriniz» (Lokmân 31/17) buyurmuştur.

• Kur'ânı Kerîm: Müddessir 74/40-48; Hûd 11/113; Lokmân 31/17; Bakara 2/3-4; Mâûn 107/1-7.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü's-Salât.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân 78, münkere karşı duruş hadîsi.
• Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân 134, küfür ile namâz hadîsi.
• Süneni Ebû Dâvûd, Kitâbü's-Salât.
• Süneni Tirmizî, Kitâbü'l-Îmân 9.
• Süneni Nesâî.
• Süneni İbn Mâce, Kitâbü's-Salât.
• İmâm Mâlik, Muvatta.
• İmâm Ahmed, Müsned.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Müddessir 42-46 tefsîri.
• İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
• İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, namâz, zekât, ve havf bahisleri.
• İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, el-Cevâbü'l-Kâfî.
• İmâm Beyhakî, Şuabü'l-Îmân.
• Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Cehennem Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet cehennemliklerin sorgulanmasını, birinci sebep namâzı terk etmeyi, ikinci sebep düşkünü doyurmamayı, üçüncü sebep bâtıla dalmayı, dördüncü sebep cezâ gününü inkâr etmeyi, bâtıla eşlik etmenin manevî tehlikesini, ve mü'mînin bu dört kapıdan nasıl korunacağını tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Cehennem Sohbetleri