Mânevî Olarak Hiçbir Yol Almadıkları Hâlde Mânevî Mertebe İddiâsında Bulunanlar

Bunlar aslında mânevî olarak hiçbir yol almamalarına rağmen kendilerinde mânevî mertebe iddiâsında bulunurlar. «Sen bizim kim olduğumuzu biliyor musun? Sen bizim ne olduğumuzu biliyor musun? Senin bizim mâneviyâtımızı anlamaya gücün yetmez» derler. Hâlbuki gerçek bir yol almadıkları için bu iddiâlar boştur. Tasavvuf yolunda gerçek mertebe — riyâzat, mücâhede, hizmet ve şeyhin terbiyesi altında yıllarca emek vermekle kazanılır. İddiâ ile değil.

Mertebe — İddiâ ile Değil, Emekle Kazanılır

Mânevî mertebe iddiâ ile kazanılmaz; emek, çile, ihlâs ve sabır ister. Sahâbei Kirâm yıllarca Hz. Peygamber’in eteğine yapıştı; kalbleri eğitildi. Tâbiîn aynı şekilde; sonra evliyâullâh. Bu zincir kopmaz. İddiâ eden kişi — emek vermemiş; yol almamış; sâdece kibrin kurbânı.

«Sen Bizi Bilmezsin» — Kibrin Sesi

«Sen bizi bilmezsin, sen bizi anlayamazsın» sözü kibrin sesidir. Gerçek bir mânevî kişi tevâzu ile konuşur; kendini sıradan gösterir. Hz. Peygamber «Ben de bir beşerim» derdi. Evliyâ «Biz fakîriz, biz hiçiz» derler. Kim kendini büyütüyorsa — büyük değildir; aksine küçüktür.

Boş İddiâ — İçi Boş Kap

Boş iddiâlar — içi boş kap gibi. Boş kap çok ses çıkarır; dolu kap sessizdir. Yarım bilen çok konuşur; tam bilen susar. «Mâneviyâtım yüksek» diye böbürlenen — aslında en alt seviyededir. Çünkü gerçek mânevî kişi kendi eksikliğini bilir; iddiâya gerek görmez.

Gerçek Mertebenin Alâmeti — Tevâzu

Gerçek mânevî mertebenin alâmeti tevâzudur. Kim ne kadar yükselirse — o kadar alçalır; toprağa yakın olur. Buğday başağı doluyken eğilir; boş başak diktir. İnsan da öyle: gerçek dolu olan eğilir, alçak gönüllü olur; boş olan diktir, kibirli. Tevâzu — gerçek dolulukun işâreti.

Kalbi Eğitilmemiş — Mertebe Boş

Kalbi eğitilmemişin mertebesi boştur. Tasavvuf kalbi temizler; nefsi terbiye eder; rûhu yükseltir. Bunlar uzun süreçtir. Yıllarca zikir, riyâzat, hizmet gerekir. Bu süreci yaşamamış kişi — kalbi hâlâ kararmış; nefsi hâlâ azgın. Onun «mertebe» iddiâsı — düpedüz aldatma.

Mü’minin Sınama Kriteri — Ahlâk

Mü’min kendisini iddiâ edenin gerçekten mânevî olup olmadığını ahlâkıyla sınar. Kur’ân ve sünnete bağlı mı? Tevâzu sâhibi mi? Helâlharam’a riâyet ediyor mu? Mahlûka şefkatli mi? Bu kriterlere uymayan — ne kadar yüksek iddiâda bulunursa bulunsun — sahtekârdır. Mü’min aldanmamalı.

Niyâz — Sahte İddiâlardan Korunma

Niyâz: «Yâ Rab, beni boş iddiâlardan koru. Mânevî mertebe iddiâsında bulunmadan, sessizce hizmet eden bir kul eyle. Tevâzuyu bende sâbit kıl. Sahte mâneviyât satanları ayırt etme gücü ver. Onlara aldanmaktan beni muhâfaza et.» Allâh muhâfaza eylesin; bizi sahih mânevî yolun gerçek yolcuları eylesin.

Kaynak: Mustafa Özbağ Efendi — Sohbet Kaydı. Tasavvuf hakkında daha fazla bilgi. İlgili Sözlük Terimleri: Mertebe, Tevâzu, Kibir. → Tasavvuf Sözlüğü