Perşembe, 14 Mayıs 2026
YOLUMUZ NÜBÜVVET YOLUDUR

Mustafa Özbağ

İrşad & Tasavvuf · Resmî Site
Hal ·

Hazreti Mevlana’nın gördüğü manevi hal

Hz bir gün mana perdesinde bir zat-ı. Şerifi görüyor bakıyor ki o zat-ı. Şerif. Zikri. Ya. Rabbi diye o devamlı ya rabbi ya rabbi ya rabbi derken cenab-ı. Hz. Mevlânâ görünce. O da başlıyor. Ya. Rabbi...


Mustafa Özbağ Efendi bu Hâl Sohbeti'nde Hazreti Mevlânâ Celâleddîni Rûmî (kuddise sırruh) hazretlerinin gördüğü manevî hâli tafsîl eder: Hz. Mevlânâ bir gün manâ perdesinde bir zâtı şerîfi görüyor; bakıyor ki o zâtı şerîfin zikri «Yâ Rabbî» diye. O devamlı «Yâ Rabbî, Yâ Rabbî, Yâ Rabbî» derken, Cenâbı Hak da ona cevâb vermektedir. Hz. Mevlânâ bunu görünce o da «Yâ Rabbî» demeye başlıyor. Hz. Mevlânâ «Yâ Rabbî» demeye başlayınca bir ses işitiyor: bu ses, Şemseddîni Tebrîzî'nin (kuddise sırruh) sesidir. Şemseddîni Tebrîzî «Lebbeyk» demeye başlıyor; Hz. Mevlânâ «Yâ Rabbî» diyor, o «Lebbeyk» diyor; «Yâ Rabbî» diyor, «Lebbeyk» diyor. Burada kafanız karışmasın: Hz. Mevlânâ'nın her «Yâ Rabbî» deyişine, Şemseddîni Tebrîzî'nin üzerinden tecellîyât gelmiştir. Sakın «Şemseddîni Tebrîzî Allâh oldu» diye düşünmeyin; öyle bir şey yoktur. O esnâda Cenâbı Hak, Şemseddîni Tebrîzî'nin rûhâniyetini kendisine vesîle ve sebep etti; şeyhinin üzerinden ona «Lebbeyk» demeye başladı. Bu, tasavvufta şeyhin vesîle kılınmasının en güzel misâllerinden biridir. Bu sohbet vesîle hakîkati, manâ perdesinde zât görme, ve şeyhin rûhâniyetinin tecellîye vâsıta olması bahisleri ile tafsîl olunur.

Hz. Mevlânâ'nın Manâ Perdesinde Gördüğü Zât

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî hâtırâyı tafsîl eder: Hz. Mevlânâ Celâleddîni Rûmî (kuddise sırruh) hazretleri bir gün manâ perdesinde bir zâtı şerîfi görüyor. Bakıyor ki o zâtı şerîfin zikri «Yâ Rabbî» diye. O devâmlı «Yâ Rabbî, Yâ Rabbî, Yâ Rabbî» derken, Cenâbı Hak da ona cevâb vermektedir. Hz. Mevlânâ bunu görünce o da «Yâ Rabbî» demeye başlıyor. Bu sûfîlikte manâ perdesinde başka zâtların görülebilmesinin mümkün olduğunu, ve onların zikrinden ilhâm alınabileceğini gösterir.

Şemseddîni Tebrîzî'nin «Lebbeyk» Sesi

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî hâtırâyı tafsîl eder: Hz. Mevlânâ «Yâ Rabbî» demeye başlayınca bir ses işitiyor. Bu ses, Şemseddîni Tebrîzî'nin (kuddise sırruh) sesidir. Şemseddîni Tebrîzî «Lebbeyk» demeye başlıyor; Hz. Mevlânâ «Yâ Rabbî» diyor, o «Lebbeyk» diyor; «Yâ Rabbî» diyor, «Lebbeyk» diyor. Şemseddîni Tebrîzî hazretleri Hazreti Mevlânâ'nın mürşididir; ve burada üstâdtalebe ilişkisinin manevî hakîkati ortaya çıkmaktadır: dervîşin niyâzı doğrudan üstâdının manevî kapısından geçiyor.

Tecellîyâtın Hakîkati: Vesîle ve Sebep

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir akāidî kâideyi tafsîl eder: burada kafanız karışmasın: Hz. Mevlânâ'nın her «Yâ Rabbî» deyişine, Şemseddîni Tebrîzî'nin üzerinden tecellîyât gelmiştir. Sakın burada «Şemseddîni Tebrîzî Allâh oldu» diye düşünmeyin; öyle bir şey yoktur. O esnâda Cenâbı Hak, Şemseddîni Tebrîzî'nin rûhâniyetini kendisine vesîle ve sebep etti. Şeyhinin üzerinden ona «Lebbeyk» demeye başladı. Bu, tasavvufta şeyhin vesîle kılınmasının en güzel misâllerinden biridir. Vesîle hakîkati: Cenâbı Hak isterse kullarına velîlerinimürşidleri vâsıta yapar; mürşid hak ile kul arasında bir vâsıta olur, ama mürşid Cenâbı Hak değildir. Şirk yoktur; vesîle vardır.

Şeyhin Vesîle Kılınması: Tasavvufun En Güzel Misâli

Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: bu kıssa tasavvufun temel sırrını ortaya koyar: dervîş Allâh'a niyâz eder, Cenâbı Hak şeyhinin rûhâniyetini vesîle yaparak ona cevâb verir. Bu Mâ'ide 5/35 âyetinde «Allâh'a vesîle arayın» emrinin tatbîkidir. Sûfî için şeyhi en kuvvetli vesîledir; çünki şeyhin Cenâbı Hak ile sıkı bir manevî bağı vardır; o bağ üzerinden dervîşin niyâzı kabûl olunur, ve cevâb da o bağ üzerinden gelir. Mevlevî geleneği bu sırrı «Mevlânâ ile Şemsi Tebrîzî» ilişkisi üzerinden bütün insanlığa öğretir.

Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye Manevî Terbiyesi

Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Hz. Mevlânâ'nın manâ perdesinde gördüğü zikrullâh hâlini, Şemseddîni Tebrîzî hazretlerinin «Lebbeyk» sesi ile vesîle olmasını, tecellîyâtın hakîkatini, «Şemseddîni Tebrîzî Allâh oldu» düşüncesinin küfür olduğunu, Cenâbı Hakk'ın velîlerin rûhâniyetini vesîle ve sebep etmesini, ve şeyhin vesîle kılınmasının tasavvufun en güzel misâllerinden biri olduğunu idrâk etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.

  • Kur'ânı Kerîm: Mâ'ide 5/35 (Allâh'a vesîle arayın); Bakara 2/186 (Bana duâ edenin duâsına icâbet ederim); A'râf 7/180 (esmâ-yı hüsnâ ile duâ).
  • Sahîhi Buhârî, Kitâbü'd-Da'avât (Resûlullâh ile vesîle); Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Birr.
  • İmâm Mâlik, Muvatta; İmâm Ahmed, Müsned.
  • İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Tevhîd-Vesîle bahisleri.
  • İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, Şeyh-Mürîd-Vesîle bahisleri.
  • İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
  • Şeyh Muhyiddîn İbn Arabî, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye.
  • İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
  • Hazreti Mevlânâ Celâleddîni Rûmî, Mesnevî-i Şerîf, Dîvânı Kebîr.
  • Sultân Veled, İbtidânâme.
  • Eflâkî, Menâkıbü'l-Ârifîn (Mevlânâ-Şems hâtıraları).
  • Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Hâl Sohbetleri.

Sohbetin Tasnîfi: Bu Hâl Sohbeti Hz. Mevlânâ Celâleddîni Rûmî hazretlerinin manâ perdesinde gördüğü zâtı şerîfin «Yâ Rabbî» zikrini ve Cenâbı Hakk'ın cevâbını, Hz. Mevlânâ'nın «Yâ Rabbî» demeye başlayınca Şemseddîni Tebrîzî hazretlerinin «Lebbeyk» sesi ile cevâb vermesini, tecellîyâtın hakîkati olan «Şeyhin rûhâniyetinin Allâh tarafından vesîle ve sebep edilmesi» hakîkatini, «Şemseddîni Tebrîzî Allâh oldu» düşüncesinin küfür olduğu uyarısını, ve şeyhin vesîle kılınmasının tasavvufun en güzel misâllerinden biri olduğunu tafsîl etmektedir.


Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Hâl Sohbetleri