Mustafa Özbağ Efendi bu çok kısa sohbette «Kâmil bir insânın küfrü dîn ve şerîat hâline gelir» nükresini tafsîl eder. Bu söz tasavvuf ehlinin muazzam ve dikkatle anlaşılması gereken bir hakîkatidir: kâmil bir insânın — yâni manevî kemâlâtın zirvesine ulaşmış bir velînin — bilgisizlik gibi görünen sözü aslında ilâhî hikmetin tezâhürüdür. Kâmil insân Hz. Resûli Ekrem efendimizdir; ondan sonra ehlullâhın kâmilleridir. Onların söylediği söz, yaptığı amel, hattâ «küfür» gibi görünen bir sözü dahi gerçekte hikmettir; çünki onlar hevâlarından konuşmazlar; konuşulan onlardan değil, onlarda zuhûr eden Hak'tandır. Bu sebeple kâmil insânın küfür gibi görünen ifâdeleri sonradan dînşerîat olur. Hallâcı Mansûr'un «Ene'l-Hakk» sözü; Bâyezîdi Bistâmî'nin «Sübhânî mâ a'zame şe'nî» sözü; Yûnus Emre'nin «Cennet cennet dedikleri / Birkaç köşkle birkaç hûrî / İsteyene ver sen anı / Bana seni gerek seni» sözü — bunlar zâhiren küfre yakın görünen, hakîkatte tevhîd makâmının zirvesinden gelen sözlerdir; ve sonradan ehli tasavvufun temel ıstılâhlarından olmuştur. Cenâbı Hak âyeti kerîmede buyurmuştur: «O hevâdan konuşmaz; bilakis kendisine vahyedilen bir vahiydir» (Necm 53/3-4). Resûli Ekrem efendimiz hakkında inen bu âyet, kâmillerin makâmına da işâret eder; çünki onlar Resûlullâh'ın vârisleridir.
Hazreti Pîr'in Sözü: Kâmilin Küfrü Hikmettir
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: Hazreti Pîr buyurur: «Kâmil bir insânın küfrü dîn ve şerîat hâline gelir.» Bu söz tasavvuf ehlinin muazzam, ve dikkatle anlaşılması gereken bir hakîkatidir: kâmil bir insânın bilgisizlik gibi görünen sözü aslında ilâhî hikmetin tezâhürüdür. Kâmil insân Hz. Resûli Ekrem efendimizdir; ondan sonra ehlullâhın kâmilleridir. Onların söylediği söz hevâlarından değil, vârisliklerinden gelir.
Kâmilin Sözleri: Hak'tan Zuhûr Eden İfâdeler
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir tasavvufî kâideyi tafsîl eder: kâmilin söylediği söz, yaptığı amel, hattâ «küfür» gibi görünen bir sözü dahi gerçekte hikmettir; çünki onlar hevâlarından konuşmazlar; konuşulan onlardan değil, onlarda zuhûr eden Hak'tandır. Bu sebeple kâmil insânın küfür gibi görünen ifâdeleri sonradan dînşerîat olur. Hallâcı Mansûr'un «Ene'l-Hakk» sözü, Bâyezîdi Bistâmî'nin «Sübhânî mâ a'zame şe'nî» sözü, Yûnus Emre'nin «Cennet cennet dedikleri» nutku — bunlar zâhiren küfre yakın görünen, hakîkatte tevhîd makâmının zirvesinden gelen sözlerdir.
Necm 53/3-4: Vahiyle Konuşmak Makâmı
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin görevini tafsîl eder: Cenâbı Hak âyeti kerîmede buyurmuştur: «O hevâdan konuşmaz; bilakis kendisine vahyedilen bir vahiydir» (Necm 53/3-4). Resûli Ekrem efendimiz hakkında inen bu âyet, kâmillerin makâmına da işâret eder; çünki onlar Resûlullâh'ın vârisleridir; vârislik «Âlimler peygamberlerin vârisleridir» (Buhârî, İlim 10; Tirmizî, İlim 19) hadîsiyle sâbittir. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Hazreti Pîr'in «Kâmilin küfrü hikmettir» sözünü idrâk etmeye, kâmillerin sözlerine zâhirî değil bâtınî bakmaya, ve Necm 53/3-4'te Resûlullâh'ın vahiyle konuşma makâmını mülâhaza etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Necm 53/3-4 (vahiyle konuşma); Bakara 2/269 (hikmet); Kehf 18/65 (Hızır'a verilen ilim); Yûnus 10/62-64 (velîler).
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-İlim 10, Vâris hadîsi.
- Sahîhi Müslim.
- Süneni Ebû Dâvûd.
- Süneni Tirmizî, İlim 19.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm.
- Hallâcı Mansûr, Kitâbü't-Tavâsîn, Ene'l-Hakk bahsi.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn; Mişkâtü'l-Envâr.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye, Şathiyât bahsi.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- Şeyh Muhyiddîn İbn Arabî, el-Fütûhâtü'l-Mekkiyye, Hâtemi Velâyet bahsi.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât, Şathiyât bahsi.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Necm 53/3-4 tefsîri.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Akāid Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu çok kısa sohbet Hazreti Pîr'in «Kâmil bir insânın küfrü dîn ve şerîat hâline gelir» sözünü, kâmillerin sözlerinin Hak'tan zuhûr etmesini, ve Necm 53/3-4'te vahiyle konuşma makâmını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Seri: Akāid Sohbetleri