Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette «Resûlullâh sefere çıktığı zaman namâzlarını hep kısalttı» nükresini tafsîl eder. Cenâbı Hak âyeti kerîmede buyurmuştur: «Eğer kâfirlerin size fitne vermesinden korkarsanız, yeryüzünde sefere çıkınca namâzlarınızı kısaltarak kılmanızda bir sakınca yoktur» (Nisâ 4/101). Günümüzde, hele ki Türkiye şartlarında bir kâfirin saldırısıyla karşılaşma durumu yok denilecek kadar azdır; bu durumda seferlik hükmü bizler için geçerli midir? Geçerlidir. Resûli Ekrem efendimiz sallallâhu aleyhi vesellem hazretleri sefere çıktığında namâzlarını hep kısalttı (Buhârî, Taksîr 1; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn 1-15). Hadîsi şerîfte bu Allâh'ın bir ikrâmı olarak söylüyor; o ikrâma karşı çıkmakta küfür olur; Allâh muhâfaza eylesin. Sefer rûhsâtı, şer'î bir ruhsâttır; bu ruhsatı reddetmek Allâh'ın hükmüne karşı çıkmak demektir.
Nisâ 4/101: Sefer Namâzının Kısaltılması
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel hakîkati ortaya koyarak başlar: Cenâbı Hak âyeti kerîmede buyurmuştur: «Eğer kâfirlerin size fitne vermesinden korkarsanız, yeryüzünde sefere çıkınca namâzlarınızı kısaltarak kılmanızda bir sakınca yoktur» (Nisâ 4/101). Bu âyet sefer namâzının kısaltılmasının (kasr) Kur'ânî sübûtudur.
Türkiye Şartlarında Sefer Hükmü
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir fıkhî kâideyi tafsîl eder: günümüzde, hele ki Türkiye şartlarında bir kâfirin saldırısıyla karşılaşma durumu yok denilecek kadar azdır; bu durumda seferlik hükmü bizler için geçerli midir? Geçerlidir. Çünki Resûli Ekrem efendimiz, ve sahâbei kirâm korku olmadığı seferlerde de namâzı kısaltmıştır.
Resûli Ekrem'in Sefer Namâzı
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîs ilmi mes'elesini tafsîl eder: Resûli Ekrem efendimiz sallallâhu aleyhi vesellem hazretleri sefere çıktığında namâzlarını hep kısalttı (Buhârî, Taksîr 1; Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn 1-15). Hz. Âişe sıddîka radıyallâhu anhâ rivâyet eder: «Namâz başlangıçta iki rek'at olarak farz kılınmıştı; sonra hazardakiler için tam kılındı, seferdeki ilk hâli ipka edildi» (Buhârî, Taksîr 5).
Sefer Ruhsatı: Allâh'ın İkrâmı
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'minin görevini tafsîl eder: hadîsi şerîfte bu Allâh'ın bir ikrâmı olarak söylüyor; o ikrâma karşı çıkmakta küfür olur; Allâh muhâfaza eylesin. Sefer rûhsâtı, şer'î bir ruhsâttır; bu ruhsatı reddetmek Allâh'ın hükmüne karşı çıkmak demektir. Hz. Ömer radıyallâhu anh dedi ki: «Bu, Allâh'ın size verdiği bir sadakadır; O'nun sadakasını kabûl edin» (Müslim, Salâtü'l-Müsâfirîn 4). Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni sefer ruhsâtını idrâk etmeye, ve Allâh'ın ikrâmını kabûl etmeye yöneltir; ve bu vasıflar onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder.
- Kur'ânı Kerîm: Nisâ 4/101 (sefer kısaltması); Bakara 2/184-185 (hastayolcu).
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü't-Taksîr 1, 5, Sefer namâzı hadîsi.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü's-Salâtü'l-Müsâfirîn 1-15, Hz. Ömer'in sadaka sözü.
- Süneni Ebû Dâvûd.
- Süneni Tirmizî.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Şâfi'î, el-Ümm; İmâm Ebû Hanîfe, el-Fıkhu'l-Ekber.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn.
- İmâm Kuşeyrî, er-Risâletü'l-Kuşeyriyye.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn; Zâdü'l-Me'âd.
- İmâmı Rabbânî, Mektûbât.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Nisâ 4/101 tefsîri.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Akāid ve Fıkıh Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet Nisâ 4/101'de sefer namâzının kısaltılmasını, Türkiye şartlarında sefer hükmünün geçerliliğini, Resûli Ekrem'in sefer namâzını, ve sefer ruhsatının Allâh'ın ikrâmı olmasını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Akāid ve Fıkıh Sohbetleri