Resûli Ekrem efendimiz hadîsi şerîfte «Şeytân insânın damarlarında kanın aktığı gibi akar» (Buhârî, Müslim) buyurmuştur. Bu hadîsi şerîf, şeytânın insân üzerindeki nüfûzunun ne kadar derin olduğunu gösterir. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette şeytânın en tehlikeli hîlesini îzâh etmektedir: hak rehber olmayan kimseyi hak rehber gibi göstermek. Şeytân kişiyi açıkça günâha sevk edemediğinde, ona sahte bir mürşid çıkarır; ve dervîş bu sahteyi gerçek zannederek ona tâbî olur. Bütün gücüyle, malıyla, ve cânıyla onun hizmetinde bulunur. Lâkin sonunda ne tasavvuf yolunda ilerleyebilir, ne esmâ tecellîsine erişebilir, ne fenâ fillâh mertebesine vâsıl olabilir. Çünki yol kapısının ucunda mürşid değil, sahte bir maske vardır. Bu sebeple Halvetiyye yolu mürşid seçiminde dikkat etmenin elzem olduğunu vurgular.

Şeytânın Hîlelerinin Çeşitleri

Şeytân insânı saptırmak için çeşitli hîleler kullanır. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette, «Şeytânın hîlelerinin en bâsîti açık günâhtır; içki, zinâ, hırsızlık gibi. Bu hîleyi insân hemen anlar ve kaçar. Lâkin şeytânın daha tehlikeli hîleleri vardır; bunlar görünüşte hayır gibi gelir, içte zarardır» demektedir. Meselâ kişinin günâh işlemesi yerine onu bir 'ibâdet hîlesine' düşürmek; çok namâz kılan, çok zikir çeken, lâkin gönlü hırstan, kibirden, ve riyâdan dolu olan kişi gibi. Bu hîleler insânın kendi nazârında kendisini doğru zannetmesine sebep olur; halbuki gerçekte yol bozulmuştur. En tehlikeli hîle ise 'sahte mürşid' hîlesidir; kişiye yanlış bir rehber gösterip, ömrünü o yolda geçirtmek. Bu hîleye düşen kişi, manevî terakkîden mahrûm kalır.

Sahte Mürşidin Belirtileri

Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette sahte mürşidin alâmetlerini sayar: «Sahte mürşid hizmet için para ister, kerâmet sergiler, dünyâlık şanı sever, dervîşine zikir vermek yerine sadece bağışlık ister, ve şerîatı zayıflatır.» Gerçek mürşid asla maneviyât hizmeti karşılığında para almaz. Cenâbı Hak âyeti kerîmede peygamberlerin dilinden «Ben sizden bunun için bir ücret istemiyorum; benim ücretim ancak âlemlerin Rabbine âittir» (Şu'arâ 26/109, 127, 145, 164, 180) diye buyurmuştur. Bu âyeti kerîme manevî hizmette ücret istemenin peygamberî yolun zıttı olduğunu açıkça gösterir. Sahte mürşidler ise ya doğrudan ücret ister, ya hediye adı altında dünyâlık talep eder, ya da maneviyât karşılığında özel hizmet, ev temîni, araba temîni gibi şeyleri ister. Bu işâretler kişiyi uyandırmalı; çünki bu kişi mürşid değil, mâl ve makâm avcısıdır.

Hak Rehber Gibi Gösterme Hîlesi

Şeytânın en tehlikeli hîlesi, sahte mürşidi hak gibi göstermesidir. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette, «Şeytân kişiye sahte bir mürşid bulur; ve onun yanında çeşitli işâretler tertîb eder. Sözde rüyâlar, sözde keşifler, sözde alâmetler. Dervîş bunları gerçek zannederek o sahteye bağlanır. Halbuki bütün bu işâretler şeytân tarafından düzenlenmiştir, gerçek değildir» demektedir. Bu hîle 'istidrâc' olarak isimlendirilir; yâni Cenâbı Hakk'ın yolundan çıkmış bir kişiye verilen aldatıcı yardımdır. Sahte mürşidler bâzen istidrâc kabîlinden bâzı 'kerâmetler' sergiler; havadan haber verir, gizli şeyleri söyler. Lâkin bunlar kerâmet değil, şeytânın yardımıdır. Gerçek mürşid kerâmet sergilemez, ve sergilese bile gizler; çünki kerâmet sergilemek dervîşin manevî terakkîsine zarar verir. Ahmed Yesevî hazretleri buyurmuştur ki: «Kerâmet sergileyen mürşidden uzak dur; gerçek mürşid kerâmetini gizler.»

Mürşid Seçiminde Dikkat

Mürşid seçimi bir mü'minin hayâtının en mühim kararıdır. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette, «Sen mürşid seçerken otuz, kırk sene tedkîk et; çünki bir kere bağlandın mı, ondan dönmek çok zordur. Onun için seçimden önce çok dikkat et» demektedir. Mürşid seçerken bakılacak vasıflar şunlardır: şerîate tâm bağlılık, sünnete ittibâ, takvâ, dünyâdan uzak duruş, ihlâs, dervîşine para teklîf etmemek, mütevâzı yaşam, sahîh silsile (peygamber efendimize muttasıl), ve âlim mürşidlerin tezkiyesi. Bir kişi mürşidlik iddiâ ediyorsa, ilk önce silsilesi sorulmalı; eğer silsile zayıf veya kopuk ise o kişi mürşid değildir. Sonra şerîate uygunluğu, takvâsı, ve dervîşlerinin hâli incelenmelidir. Bu tedkîk dikkatli yapılmadığında, kişi sahte bir mürşide kapılır, ve bütün ömrünü ziyân eder.

Sahte Mürşide Düşmenin Zararları

Sahte bir mürşide bağlanan dervîş çok büyük zararlara dûçâr olur. Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette, «Sahte mürşide bağlanan dervîş ömrünü ziyân eder, mâlını harcar, gönlünü kararartır, ve âhirete bir hayır götürmez. Üstelik kıyâmet günü hesâb verir; çünki bir mürşid seçtikten sonra bütün ömrünü ona harcadı, fakat o mürşid yanlıştı» demektedir. Sahte mürşid kişiye sahte bir esmâ verir; bu esmâ ile kalbinde tecellî olmaz, sadece vehimler doğar. Sahte mürşid kişiye sahte sülûk yaptırır; bu sülûkta nefs terbiyesi yerine nefsin pek çok illeti tahkîm olunur. Sahte mürşid kişiye sahte halvet verir; bu halvette manevî terakkî olmaz, sadece insâniliği kayıbeder. Sonuçta dervîş ömrünü ziyân eder, ve âhirete eli boş gider.

Halvetiyye Yolunun Mürşid Tedkîki

Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolu mürşid seçiminde âzamî dikkati önerir. Mustafa Özbağ Efendi Şerhi Virdi Settâr'ında, «Mürşid bir doktor mertebesindedir; ve sahtekâr doktora teslîm olan hasta sıhhat bulmaz, daha çok hastalanır. Aynı şekilde sahte mürşide teslîm olan dervîş manevî sıhhat bulmaz, daha çok manevî hastalığa düşer» demektedir. Halvetiyye dervîşi mürşid seçerken birinci olarak silsileyi araştırır; ikinci olarak şerîate bağlılığı, üçüncü olarak takvâyı, dördüncü olarak ihlâsı, ve beşinci olarak dervîşlerinin hâlini gözlemler. Bütün bu vasıflar uyduğunda da, ancak rüyâda işâret veya kalbinde tecellî gördüğünde mürşid olarak kabûl eder. Mustafâ Özbağ efendi de sohbetlerinde, «Mürşid seçimi keşke bir bilgi sınavı olsa, herkes alır verirdi. Lâkin bu manevî bir tedkîktir; ve sadece Cenâbı Hakk'ın yardımı ile doğru karar verilir» diye nasîhat eder.

• Kur'ânı Kerîm: Şu'arâ 26/109, 127, 145, 164, 180; Sebe' 34/47; A'râf 7/27; Nahl 16/99-100; Nâs 114/4-6.
• Sahîhi Buhârî, Kitâbü'l-İ'tikâf, şeytânın akışı.
• Sahîhi Müslim, şeytân ve insân.
• İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn, Cilt 3, Şeytân Hîleleri Bahsi.
• İmâm Gazzâlî, Mişkâtü'l-Envâr.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, İğâsetü'l-Lehfân, şeytân tuzakları.
• İbn Kayyim el-Cevziyye, Medâricü's-Sâlikîn, sülûkün âfetleri.
• Mustafa Özbağ Efendi, Şerhi Virdi Settâr, mürşid seçimi bahsi.
• Pîr Şâbânı Velî, Sohbet Mecmûası.
• Hâce Ahmed Yesevî, Dîvânı Hikmet, mürşid uyarıları.
• İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, ilgili âyetler.
• İmâm Kuşeyrî, Risâle, mürşid bahsi.
• Aziz Mahmûd Hüdâyî, Câmi'u'l-Fadâ'il.
• Niyâzî-i Mısrî, Dîvânı İlâhiyât, sahte şeyh uyarıları.
• Hüseyin Vassâf, Sefînei Evliyâ, Halvetiyye silsilesi.
• Mevlânâ Celâleddîni Rûmî, Mesnevî-i Ma'nevî, mürşid misâlleri.
• Şâhı Nakşbend, Tarîkat Risâlesi.
• İbn Acîbe el-Hasenî, Mi'râcü't-Teşevvüf.
• Hâce Bahâuddîni Buhârî, Sohbet Risâleleri.
• Mustafa Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Sahte Mürşid Uyarıları.

Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet şeytânın hîlelerinin çeşitlerini, sahte mürşidin belirtilerini, hak rehber gibi gösterme hîlesini, mürşid seçiminde dikkat noktalarını, sahte mürşide düşmenin zararlarını, ve Halvetiyye yolundaki mürşid tedkîkini tafsîl etmektedir.

Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Sahte Mürşid Uyarıları Sohbetleri