Mustafa Özbağ Efendi bu sohbette Cenâbı Hakk'ın Cebrâîl aleyhisselâm ile peygamberlere peygamberlik bildirdiğini, ve perdesiz hitâbın Hz. Câbir ibn Abdullâh radıyallâhu anh'ın babasına nasıl tecellî ettiğini tafsîl eder. Kur'ânı Kerîm'de Allâh'ın insânlarla iletişim kurma yolları üç şekilde özetlenmiştir: perde arkasından vahyetmek, elçi (Cebrâîl aleyhisselâm) aracılığıyla vahyetmek, ve doğrudan konuşmak. Hz. Mûsâ aleyhisselâma zeytin ağacının arkasından vahyedildi; bu perde sonsuz kudretin sınırlı varlığa olan tenezzülünün sembolüdür. Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hz. Câbir ibn Abdullâh'a şöyle bildirmiştir: «Allâh hiçbir kimseyle perde olmaksızın konuşmamıştır; yalnızca O senin babanla yüz yüze konuştu.» Câbir'in babası Uhud Savaşı'nda şehîd düşmüştür. Bu hadîs şehîdlerin Allâh katındaki yüksek mertebelerini ve Allâh'ın bu seçkin kullarla olan münâsebetinin derinliğine işâret eder.
Üç Vahy Yolunun Özeti
Mustafa Özbağ Efendi sohbete temel kâideyi tafsîl ederek başlar: Kur'ânı Kerîm'de Allâh'ın insânlarla iletişim kurma yolları üç şekilde özetlenmiştir: perde arkasından vahyetmek, elçi (Cebrâîl aleyhisselâm) aracılığıyla vahyetmek, ve doğrudan konuşmak. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Onunla ancak vahy yoluyla, ya da perde arkasından konuşur, ya da bir elçi gönderir; o da O'nun izniyle dilediğini vahyeder. Şüphesiz O Yücedir, Hakîm'dir» (Şûrâ 42/51) buyurmuştur. Bu üçüncü yol — yâni doğrudan konuşma — istisnâî bâzı durumlarda sahâbeye de nasîb olmuştur.
Hz. Mûsâ ve Perde Arkasındaki Vahy
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir misâli tafsîl eder: Hz. Mûsâ aleyhisselâma zeytin ağacının ya da bir ateşin arkasından vahyedildiği çeşitli rivâyetlerde nakledilmektedir. «O ağacın arkasından seninle konuştum» hitâbı Allâh'ın bir perde vâsıtasıyla tecellî etmesinin en bilinen örneğidir. Bu perde sonsuz kudretin sınırlı varlığa olan tenezzülünün sembolüdür. Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Mûsâ vâdînin sağ tarafından mübârek beldedeki bir ağaçtan nidâ olundu» (Kasas 28/30) buyurmuştur. Bu üslûp Cenâbı Hakk'ın hitâbının kullara ulaşmak için bâzen perdei hicâb kullandığını ortaya koyar.
Hz. Câbir ibn Abdullâh ve Perdesiz Konuşma
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir hadîsi şerîf hâdisesini tafsîl eder: Hz. Peygamber sallallâhu aleyhi ve sellem Hz. Câbir ibn Abdullâh'a şunu bildirmiştir: «Allâh hiçbir kimseyle perde olmaksızın konuşmamıştır; yalnızca O senin babanla yüz yüze konuştu.» Câbir'in babası Abdullâh ibn Amr ibn Harâm radıyallâhu anh Uhud Savaşı'nda şehîd düşmüştür. Bu hadîs şehîdlerin Allâh katındaki yüksek mertebelerine ve Allâh'ın bu seçkin kullarla olan münâsebetinin derinliğine işâret eder. Bu hadîs Tirmizî, Tefsîr; İbn Mâce'de geçer.
Şehîdlerin Allâh Katındaki Mertebesi
Mustafa Özbağ Efendi muazzam bir manevî hakîkati tafsîl eder: Cenâbı Hak âyeti kerîmede «Allâh yolunda öldürülenleri sakın ölü sanma; bilâkis onlar diridirler ve Rablerinin katında rızıklandırılırlar» (Âli İmrân 3/169) buyurmuştur. Şehîdler Allâh katında husûsî bir mertebede tutulurlar; ve Cenâbı Hak onlarla husûsî bir münâsebet kurar. Hz. Câbir'in babasıyla perde olmaksızın konuşulması bu husûsî mertebenin tezâhürüdür. Bu hâl mü'mîni Allâh yolunda mücâhedeye, ve şehâdet mertebesine yöneltir.
Hz. Meryem ve Velâyet Makâmı
Mustafa Özbağ Efendi başka bir muazzam misâli tafsîl eder: Âli İmrân 42'de Cenâbı Hak buyurmuştur: «Melekler dediler ki: Ey Meryem! Şüphesiz Allâh seni seçti, seni temizledi ve seni âlemlerin kadınlarına üstün kıldı.» Allâh Meryem annemize melek elçisiyle hitâb etmiştir; bu da Allâh'ın yalnızca peygamberlere değil velî kullarına da manevî iletişim kapısını açtığını göstermektedir. Bâzı âlimler Hz. Meryem'i nebî mertebesine yakın görmüş olsa da Ehli Sünnet'in büyük çoğunluğu onu en yüce kadın velî olarak kabûl eder.
Mü'mîn için Manevî İletişim Kapısı
Mustafa Özbağ Efendi sohbetin sonunda mü'mîn için manevî iletişim kapısının açık olduğunu tafsîl eder: bu üç vahy yolu — peygamberlere mahsûs olan vahy şekilleri olsa da — Allâh'ın velî kullarıyla manevî iletişim kurması mümkündür. Velîlere kerâmet, sâlih rüyâ, ilhâm, kalbe doğma gibi yollarla Cenâbı Hakk'ın işâretleri ulaşır. Halvetiyye-Şâbâniyye-Karabâşiyye yolunun manevî terbiyesi de mü'mîni Cenâbı Hakk'ın velîlerine açtığı manevî kapılara hazırlar; ve onun manevî terakkîsinin temel cüzlerini teşkîl eder. Mü'mîn vahyin yollarını bilmekle, ve kendi kalbine de Allâh'ın işâretlerinin gelebileceğini umarak yaşar.
- Kur'ânı Kerîm: Şûrâ 42/51; Âli İmrân 3/42-45 ve 169; Kasas 28/30; Mâide 5/111.
- Sahîhi Buhârî, Kitâbü Bed'i'l-Vahy.
- Sahîhi Müslim, Kitâbü'l-Îmân.
- Süneni Ebû Dâvûd.
- Süneni Tirmizî, Kitâbü't-Tefsîr, Câbir hadîsi.
- Süneni Nesâî.
- Süneni İbn Mâce, ilgili bölüm.
- İmâm Mâlik, Muvatta.
- İmâm Ahmed, Müsned.
- İmâm Gazzâlî, İhyâ-u Ulûmi'd-Dîn.
- İmâm Sühreverdî, Avârifü'l-Ma'ârif.
- İmâm Râzî, Mefâtîhu'l-Gayb, Şûrâ 51 tefsîri.
- İmâm Kurtubî, el-Câmi'u li-Ahkâmi'l-Kur'ân.
- İbn Kesîr, Tefsîru'l-Kur'âni'l-Azîm.
- İmâm Mâturîdî, Te'vîlâtü'l-Kur'ân.
- İmâm Nesefî, et-Teysîr.
- İbnü'l-Arabî, Fütûhâtı Mekkiyye.
- Mustafâ Özbağ Efendi, Sohbet Serileri, Vahiy Sohbetleri.
Sohbetin Tasnîfi: Bu sohbet üç vahy yolunun özetini, Hz. Mûsâ ve perde arkasındaki vahyi, Hz. Câbir ibn Abdullâh ile perdesiz konuşmayı, şehîdlerin Allâh katındaki mertebesini, Hz. Meryem ve velâyet makâmını, ve mü'mîn için manevî iletişim kapısının açık olmasını tafsîl etmektedir.
Kaynak: mustafaozbag.com | Video: YouTube | Seri: Vahiy Sohbetleri