Dergah Sohbetleri Serisi

391. Dergah Sohbeti — Günahların Yazılması, Şeytanın Çoğalması ve Kölelik Meselesi

Giriş

Selamun aleyküm. Allah gecenizi hayır eylesin inşallah. Allah vakit üzerinize hayır eylesin. Hayırınız, iyiliğiniz, şimdiki halinizi hayır eylesin.


Günahların Yazılması Meselesi

Soru: İşlediğimiz günahlar iki kat mı yazılır? Bu konuda bir hadis-i şerif var mıdır?

Cenab-ı Hakk’ın adalet sistemine bildiğim kadarıyla bu uygun değildir. Cenab-ı Hak normalde bir günah işleyene bir günah yazar. Bir günah işleyene iki günah yazmaz. Bu, ‘Benim affım, rahmetim, gazabımı geçmiştir’ hadis-i şerifine aykırıdır. Sevaplarda normalde bire yedi yüz, bir rivayette bire bin yazar. Bire sayısız da yazılır; bu keyfiyetle alakalıdır. Ama günahlarda bir günaha bir seyyie yazılır.

Böyle bir hadis-i şerif okumadığımdan ‘yoktur’ demek benim adabıma aykırıdır. Belki vardır da gözümüzden kaçmış olabilir. O kadar hadis-i şerifin hepsini hıfzımızda tutma gibi bir iddiamız yok.


İman Üzerine Günah İşleme

Peygamber Efendimiz’in Uyarıları

Peygamber Efendimiz sallallahu aleyhi ve sellem buyuruyor: ‘Müslüman yalan söylemez.’ Müslüman yalan söylerse dinden çıkar mı? İman üzerine yalan söyleyemez. Hadis-i şeriflerde ‘İman üzerine zina edemez, iman üzerine hırsızlık yapamaz, iman üzerine içki içemez’ buyrulmuştur.

Bu hadis-i şerifler o kimsenin ameliyle bağlantılıdır. O ameli işlerken vefat ederse Şafiler küfrüne fetva verirler ve cenaze namazını kılmazlar. Hanefiler ise otomatik olarak küfrüne fetva vermezler; ancak cenaze namazını kılınmayacağına hükmederler.

Yalanın Toplumu İfsad Etmesi

Yalan söylemek ümmeti ifsad eder. Bir yalanla bir aileyi ateşe atabilirsiniz. Bir yalanla bir topluluğu, bir kavmi, bir ülkeyi ateşe verebilirsiniz. Bir yalanla bütün algıyı değiştirebilir, insanları saptırabilirsiniz. Son yaşanan hadiselerde gördük; gezi olaylarında ‘insanlar tonların altında eziliyor’ denildi ama ezilenler yoktu. Depremde de benzer yalanlarla ortalık ifsad edildi.

Hırsızlığın İslam Hukukundaki Yeri

İslam’da hırsızlık meselesinde birisi ekmek çaldıysa İslam önce toplumu sorgular. Oradaki İslam’ın en yetkilisi zenginleri toplar: ‘Siz zekatı düzgün yerlere vermiyor musunuz? İnsan aç kalmış!’ diye önce onları hesaba çeker. İslam vakıflar kurar, halk açlık çekmesin diye. Bir İslam toplumunda yiyecek, içecek, giyecek hırsızlığı varsa birinci derecede devlet ve o beldenin eşrafı sorumludur.

Ama birisi bir başkasının evine girip altınını çalmışsa İslam ona ceza keser. Çek dolandırıcılığı, başkasının emeğini çalmak da aynı kapsamdadır. İçki ise kötülüklerin anasıdır. Bunları kim yaparsa iman üzerine yapamaz.

Hanefiler der ki: Bir kimse bu günahları işlerken üzerindeki iman nuru gider. Allah muhafaza eylesin.


Şeytanın Çoğalması

Şeytan bir tanedir ama Adem aleyhisselam gibi çoğalmıştır. Şeytanın hem erkekliği hem dişiliği vardır; çift cinsiyetlidir. Her inkar eden, her küfür lafından şeytan mümin olduğundan aşka gelir, iştahı gelir, bir çocuk daha yapar.

Bir kimse günah-ı kebair işlediğinde, şirke düştüğünde, küfrettiğinde bir şeytan zuhur eder. O şeytan da o günahı işleyenin yanına gelir. Müminin etrafında on melek dolaşıyorsa, günahkarın etrafında da on şeytan dolaşır. Her günahtan bir şeytan doğar; o kimse şeytan ordusuyla dolaşır.

O kimse tövbe etmeye başladığında, her geri dönüşünde Cenab-ı Hak ondan sudur eden şeytanları teker teker yok eder. Tövbe etmek bu kadar önemlidir. Bugün bir günah işledin, tövbe etmedin; ertesi güne işin daha da zor. Bugün elli şeytanın vardı, yarın yüz oldu, ertesi gün iki yüz oldu.

Ehli sufi neden dersin başına hemen tövbeyi koymuş? Tövbe ederek o gün günahlardan sıyrıl ki şeytanlardan sıyrılasın. Yoksa şeytanlar senin eteğinden, gömleğinden, paçandan çekecek.


Osmanlı Padişahları Hakkındaki İddialar

Osmanlı padişahlarının bazılarının alkol ve fuhuş yaptıkları söyleniyor. Çok padişah var ve kimin doğru söylediğini bilmiyoruz. Velev ki yapmışlar kabul edelim. Ama Cumhuriyet dönemine gelelim: Osmanlı padişahlarına haram olan şeyler Cumhuriyet padişahlarına helal midir? Hangi Osmanlı padişahı genel ev açtı? Hangi Osmanlı padişahı içki üretim fabrikaları açtı?

Padişahları bize kötü anlattıklarından dolayı biz onları bugünkü cumhurbaşkanları ve başbakanlar gibi görüyoruz. Oysa üç kıtada hükmeden, fermanıyla herkesi ayağa kaldıracak ekonomik, siyasi ve askeri gücü elinde tutan şahıslardı bunlar.

Yavuz Sultan Selim otuz küsur günlük padişahlığı boyunca devletten iki kat elbise almıştır. Abdülhamid Han da iki kat almıştır devletten. Sabahleyin devlet elbisesini giyer, makama geçer; akşam olunca çıkartır, devletin dolabına koyar. Ertesi gün tekrar giyer. Avusturya-Macaristan başsefiri güven mektubunu sunarken padişahın dirayetinden o kadar etkilenmiştir ki yalnızca elbisesinin eteğini görebildiğini söylemiştir.


Yalancı Şahitliğin Cezası

İslam’da yalancı şahitlik çok ağır cezalandırılmıştır. Bir kimsenin yalancı şahitliği tespit edilirse sopa vurulmuş, değnek vurulmuş ve o beldeden sürgün edilmiştir. Bir daha onun hiçbir şekilde şahadeyi kabul edilmemiştir.

Osmanlı’da bir şehirden bir şehire yerleşmek için yerleşme sebebini söylemek gerekirdi. Kötü sicili olan bir kimseyi şehirler kabul etmezdi. Köylerin ve kasabaların kabul etmediği kimseler dağ başlarında tek başına yaşamak zorunda kalırlardı.


Ölünün Arkasından Kaza İbadeti

Bir kadın Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve selleme gelip annesinin tutamadığı oruçları için oruç tutup tutamayacağını sormuş, Peygamber Efendimiz tutabileceğini söylemiştir. Buradan kıyasla: Bir kimsenin babası veya annesi hasta olup beş vakit on vakit namazını kılamadıysa arkasından çocuğu o namazları iade edebilir.

Zekat ve haç ise o kimsenin vasiyetiyle alakalıdır. Parası olan kimse hacca gidemezse ‘Benim yerime birisini hacca gönderin’ diye vasiyet etmesi gerekir. Malı yoksa haç ve zekat ona farz değildir zaten.


Namaz Kılanlarda Gurur ve Kibir

İbadet eden kimselerde ibadetin verdiği bir gurur ve kibir olursa Allah muhafaza eylesin, bu o kimseyi helak eder. Müslümanlar, ibadet etmeyen kimselerin yanında kendi ibadetlerini göstererek gurur ve kibir yaparlar; bu büyük bir handikaptır.

‘Gönlünde zerrece kibir bulunan asla cennete giremez.’ O zaman yapmış olduğunuz ibadetler sizi diğerlerinin yanında üstün bir noktaya getiriyorsa, gurur ve kibre düştünüz demektir.

Sufi terbiyesi bunu aşağı indirir. Yaptıklarını görmemek, namazını görmemek, orucunu görmemek, iyiliklerini görmemek bu sebeptendir. Sufiler üzerlerinden geçen bütün faziletleri Allah’ın lütfu ve ikramı olarak görürler. ‘İyilikler Rabbinizdendir, kötülükler nefsinizdendir’ ayet-i kerimesi gereğince bir başkasına büyüklük taslamazlar.


Gıybet Meselesi

Gıybet bugünkü toplumun ateşle oynandığı en tehlikeli günahlardandır. Dilini kirleten, gönlünü kirleten en önemli günah-ı kebairlerden birisidir. Gıybet eden bir kimse zinadan daha ağır bir günah işlemektedir.

Bir şey söylediğimizde doğruysa ve söylenen kişinin hoşuna gitmiyorsa gıybet etmiş oluruz. Doğru değilse iftira etmiş oluruz. Bir Müslümanın başka bir Müslümanın arkasından şerefini düşürücü, haysiyetini kırıcı sözler söylemeye hakkı yoktur.

Etrafımızda gıybet işleniyorsa önce nasihat edeceğiz. Nasihat edemiyorsak terk edeceğiz. Terk edemiyorsak kalbimizle buğz edeceğiz. ‘Siz bir kötülüğü gördüğünüzde elinizle, o da mümkün değilse dilinizle, o da mümkün değilse kalbinizle buğz edersiniz’ hadis-i şerifi gereğince hareket edeceğiz.


Mehdilik Meselesi

Son zamanlarda her köyden bir mehdi çıkmaya başladı. Her mahallenin, her sokağın bir mehdisi var. Bunu ciddi olarak söylüyorum. Mehdi, etrafındaki insanların hidayetine vesile olan kimsedir. Birisinin namaz kılmasına, oruç tutmasına, İslam’a gelmesine vesile olan herkes bir nevi mehdidir ve bu bütün Müslümanların üzerine vazifedir.

Ama ahir zaman mehdisi söz konusu olduğunda; o ne zaman çıkacağını Allah bilir. Kendisini mehdi ilan eden, kutupluk ilan eden kimselerin psikolojik rahatsızlıkları vardır. Bu tip kimseler tarih boyunca hep var olmuştur. Baba Resul isyanları, sahte peygamberler, sahte mehdiler… Bunlar Müslümanları bölüp parçalamak için uluslararası güçlerin oynadığı oyunlardır.

Vaadedilen mehdi çıkacak mı? Evet, hadislerde sabittir. Ne zaman? Allah bilir. Ama sahte mehdi iddiacılarının peşine düşmek Müslümanlara zarar verir.


Kocasını Dinlemeyen Kadın Meselesi

Erkek öyle bir erkek olmalıdır ki kadın ona itaat eder. Bir kadın kocasını dinlemiyorsa hata adamdadır. Bir derviş şeyhini dinlemiyorsa şeyh kendisine bakacak. Bir memur amirine itaatsizlik ediyorsa amir kendine bakacak.

Sen Kur’an ve Sünnete göre davranıyorsan inan ki o kadın sana itaat edecek. Davranmıyorsan o kadın da sana itaat etmeyecek. ‘Ne yaparsan onu biçersin, ateş eken közün biçer.’ Sufiler kendilerine bakarlar; bu tip şeyleri bana sorarsanız ben hep diyeceğim ki kendinize bakın.


Evlilikte Aranacak Şartlar

Evlilik dört şey için yapılır: dini, güzelliği, asaleti ve malı için. ‘Siz dindar olanını seçiniz’ buyurulmuştur. Bir erkeğin evlenmesi için hem maddi hem manevi olarak ailesini geçindirebilecek muktedirliğe sahip olması gerekir. Bu muktedirlik yoksa o kimsenin evlenmesi caiz değildir.

Bir babanın çocuğu üzerindeki vazifeleri: Hayırlı isim konması, dini öğretilmesi ve ticaretten, sanattan veya ziraattan bir şeyler öğretilmesi. Biz dinin yaşanmadığı ve öğretilmediği üç yüz yıllık bir zaman diliminden geliyoruz. Bunlar bizim suçumuz değil; geçmiş cehaletle alakalıdır.


Sufilerde İki Yüzlülük Meselesi

Şeyh Bedrettin’in Varidat isimli eserinde tasavvuf gerçekleşince münafıklık başlar denilmiştir. Sufiler iki yüzlüdür; münafıklık ağır gelir buna. Belli bir noktadan sonra iki yüzlülük başlar: Gerçeği ve hakikati anlayamayacak olanlara hakikati anlatmamaktır bu.

Bazen inandıklarını anlatmayabilirler, gördüklerini dile getiremezler. Tasavvufun kendi içerisindeki adab ve erkanı budur. Bir kimsenin kötü haline vakıf olmak dua etmeyi gerektirir. İyi haline vakıf olmak ise teşekkür ve teşviki gerektirir. Bazen bazı şeylere vakıf olursunuz, susarsınız. Bilmezmiş gibi yatarsınız. Öyle olması gerekir çünkü.


Kölelik ve Cariyelik Sistemi

İslam Köleliği Kaldırma Süreci

Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri kölelik ve cariyelik sistemini kendisi icat etmemiştir; mevcut sistemin üzerine gelmiştir. Herkes çok evliliği konuşur ama Peygamber Efendimiz’in evliliği dörde indirdiğini görmez. Mekke’de yüz yirmi, seksen, doksan tane kölesi ve cariyesi olan erkekler vardı.

İslam’ın yasakladığı en önemli şey köle olmayanları köleleştirmektir. Bu günaha kebairdendi. Günahların kefareti olarak köle azad ettirildi: ‘Bir günah işledin, iki köle azad et. Bir günah işledin, üç köle azad et.’ Böylece kölelik müessesesi zaman içinde Medine’de Müslümanlar arasında kaldırıldı.

Osmanlı’da Cariye Sistemi

Osmanlı’da kölelik sistemi yoktur; cariyelik sistemi savaş esirlerine dayalıydı. Cariyelerin maaşları vardı, padişahın akçesinden akça alırlardı. Osmanlı’da cariyeler eğitilerek saray ahalisine ve paşalara eş edilirdi.

Osmanlı padişahlarının kendi tebaasından evlenmeyip cariyelerden evlenmesinin sebebi, kayınpeder, kayınvalide, dayı, amca, teyze hısım akraba baskısı olmaması içindir. Ne zaman hısım akraba evliliğine başlamışlar, o zaman batmışlardır.


Kur’an ve Sünnet Dairesinde Tasavvuf

Bu fakirin nefesi var iken, sağ olduğu müddetçe, isterse burada bir kişi kalsın: Kur’an, Sünnet dairesinde bir tasavvuf anlayışı. Bizim yaşadığımız hayat, öğretimimiz Kur’an’a, Sünnet’e ve imamların içtihadına dayanacaktır. Biz Hazreti Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin izine basmaya gayret edeceğiz.

Tasavvuf Kur’an ve Sünnet’in dışında bir şey değildir. Din yaşanmak içindir; Hanefi’den bulamazsanız Maliki’den, bulamazsanız Hanbeli’den, bulamazsanız Şafi’den bir fetva bulmanız lazım. Hadis-i şerif temelde varsa o din yaşanmak için indirilmiştir.


Sema ve Semazenlik

Bir kimse evinde kendi kendine sema edebilir ve eğitimini alabilir. Bunda kısıtlılık yoktur. Ancak toplulukla sema ederken zorlanabilir. Semazen olduktan sonra başörtüsü takma meselesi: Kadınlar kendi aralarında veya evlerinde sema ediyorlarsa başörtüsü zorunluluğu yoktur.

Ancak adab ve erkan gereği sema ederken başını örtmek tavsiye edilir. Zikir halindeki bir kadın mana alemiyle irtibat kuracaksa başı açıkken irtibat kuramaz. Hazreti Ayşe annemiz başı açık olarak odaya girdiğinde Cebrail aleyhisselam hızla ayrılmıştır. Peygamber Efendimiz ‘Ya Ayşe, meleklerden utanmaz mısın?’ buyurmuştur.


Vahhabi İmamın Arkasında Namaz

Vahhabi bir imamın arkasında namaz kılınır mı? Evet. Ümmetin içerisinde fitne, ayrılık girmesin diye evet derim. Ama sakın Mekke ve Medine’de namaz kıldıranları Vahhabi zannetmeyin. İmam Malik Hazretleri Hicaz bölgesinin Muvatta’sını yazmıştır; oradaki Müslümanlar Muvatta ile amel ederler.

Vahhabiler bunları değiştirmek için mücadele ediyorlar ama diğer Müslümanların tepkisinden korkuyorlar. Mekke’de ayrı ayrı cemaatlerle namaz kılınmaya kalkarsa orayı yönetemez hale gelirler. Bir tek Suud ailesi Vahhabidir.


Müslümanların En Büyük Hastalıkları

Benim nazarımda şu anda Müslümanların en büyük hastalıkları şunlardır:

  • Dillerine hakim olamıyorlar. En büyük hastalık budur.
  • Haramlara çabuk kendimizi bırakıyoruz, haramlara karşı çok sert durmuyoruz.
  • Farzları hakkıyla eda etmiyoruz.
  • Kur’an ve Sünnet dairesinde çalışmalarımız yeterince disiplinli değil.

Kaynakça

Hadis-i Şerif Kaynakları

  • Günahların yazılması: ‘Rahmetim gazabımı geçmiştir’ — Sahih-i Buhari, Kitabu’t-Tevhid, Hadis No: 7553; Sahih-i Müslim, Kitabu’t-Tevbe, Hadis No: 2751
  • Sevaplarda bire yedi yüz: Sahih-i Buhari, Kitabu’l-İman, Hadis No: 42; Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman, Hadis No: 58
  • İman üzerine günah işleme: ‘Zina eden, zina ettiği sırada mümin olarak zina etmez’ — Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Hudud, Hadis No: 6810; Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman, Hadis No: 57
  • Gıybetin zinadan ağır oluşu: Ebu Davud, Kitabu’l-Edeb, Hadis No: 4875
  • Kötülüğü engelleme (el, dil, kalp): Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman, Hadis No: 49
  • Zerrece kibir: ‘Kalbinde hardal tanesi kadar kibir bulunan cennete giremez’ — Sahih-i Müslim, Kitabu’l-İman, Hadis No: 91
  • Evlilikte dört özellik: Sahih-i Buhari, Kitabu’n-Nikah, Hadis No: 5090; Sahih-i Müslim, Kitabu’r-Rada, Hadis No: 1466
  • Ölünün yerine oruç tutma: Sahih-i Buhari, Kitabu’s-Savm, Hadis No: 1952; Sahih-i Müslim, Kitabu’s-Sıyam, Hadis No: 1148
  • Meleklerin başı açık kadından uzaklaşması: Hazreti Ayşe rivayeti — Tirmizi, Kitabu’l-İsti’zan, Hadis No: 2800

Ayet-i Kerime Kaynakları

  • ‘İyilikler Rabbinizdendir, kötülükler nefsinizdendir’ — Nisa Suresi, 4:79
  • ‘Müminlere karşı şefkatli, kafirlere karşı şiddetlidirler’ — Fetih Suresi, 48:29

Fıkıh ve Tasavvuf Kaynakları

  • Şeyh Bedrettin — Varidat: Tasavvufta iki yüzlülük ve hakikati gizleme meselesi
  • İmam Malik — el-Muvatta: Hicaz bölgesi fıkhının temel kaynağı
  • Hanefi-Şafi mukayesesi: İman üzerine günah işleyenin hükmü
  • Baba Resul İsyanları: Selçuklu dönemi sahte peygamberlik hareketi; Hacı Bektaş Veli Hazretleri’nin kardeşi Menteş’in Sivas’ta şehit edilmesi

Allah cümlemizi muhafaza eylesin. Ümmet-i Muhammed’i korusun. Memleketimizi hayırlı insanlardan muhafaza eylesin. Hakkınızı helal edin, sürç-i lisan ettiysek affola.