Dergah Sohbetleri Serisi

210. Dergah Sohbeti – Anne-Baba Hakkı, Çocuk Eğitimi, Vahyin Dereceleri ve Borçlanma Tehlikesi

Görevlilerin Sorumluluğu ve Küsmemek

Hiçbir görevli kardeşin hiçbir dervişe küsmeye hakkı yoktur. İster üstat olsun, ister çavuş olsun, ister herhangi bir kimse olsun; birine gider, meramını anlatır, doğruyu söyler, tebliğ edecek bir şey varsa tebliğ eder, vazifesini yerine getirir. Küsmek hiçbir şekilde olmaz. Bir kimse üstadın tayin ettiği görevliye Kur’ân ve Sünnet dairesinde tâbi olmalıdır.


Anne-Baba Hakkı ve Çocuk Eğitimi

Anne-baba hakkı Kur’ân ve Sünnet dairesindedir. Anne ve baba, çocuklarını Kur’ân ve Sünnetin dışına çıkarmaya çalışıp bunu anne-baba hakkı olarak gösteremezler. İçki getir, başını aç, soyun, git bu adamı döv gibi emirler anne-baba hakkı değildir. Kur’ân ve Sünnet dairesinin, ilmin ve hukukun dışına çıkılamaz.

Hz. Ömer radıyallahu anh efendimize çocuğundan şikâyete gelindiğinde sormuştur: Ona iyi bir isim koydun mu? Dinini öğrettin mi? Bir sanat, ticaret öğrettin mi? Hayır cevabını alınca ‘İyi ki o seni öldürmemiş’ buyurmuştur. Çocuğun da anne-babada hakkı vardır: Hayırlı bir isim, dini öğretmek, güzel ahlâk ve bir meslek kazandırmak. Çocuklara merhametle, şefkatle, Kur’ân ve Sünnete uygun davranılmalıdır.

Çocuk Eğitiminde Yapılan Hatalar

Anneler babalar çocuklarını kral ve kraliçe gibi yetiştiriyorlar, normal hayat ise öyle değildir. Erkek çocuklarına işe yarar bir meslek öğretmek, kız çocuklarına ev idare etmeyi öğretmek gerekir. Çocuğun annesinin kayınvalidesini sabahtan akşama kadar kötülemesini dinleyen erkek çocuk, büyüdüğünde kayınvalidesine hürmet etmez. Rüzgâr eken fırtına biçer.


Kredi Kartı ve Borçlanma Tehlikesi

Kapitalist sistem ve deccâliyet insanları aldatmaktadır. Cebinizde varsa harcayın, yoksa harcamayın. Beş yüz milyon maaşla beş milyar kullanmak, bir liralık maaşla kredi kartı taşımak, sermayesi yokken bankadan kredi çekmek yanlıştır. Kredi kartı borçları büyüdükçe büyür, insanlar bunalıma girer. Bankalar altı ay içinde yüzde seksen-doksan kâr ederken insanlar batmaktadır. Kredi kartı almayın, çek yazmayın.


Sakal Meselesi

Dört mezhebe göre bir tutamdan aşağı sakalı kesmek haramdır, kazımak ise günahı kebâirdir. Ancak bu hüküm Dârü’l-İslâm’da geçerlidir. Dârü’l-harp’te hukuk değişiklik gösterir.


Vahyin Dereceleri ve İlham

Vahyin en üst derecesi peygamberlere gelen kutsal kitaplardır; ümmetin tamamını bağlar. İkinci derecede hadis-i kudsîler gelir. Üçüncü derecede Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretlerinin kendi sözleri olan hadis-i şerifler gelir; çünkü Allah Teâlâ ‘O hevâ ve hevesinden konuşmaz’ buyurmuştur. Dördüncü derecede Peygamber’in fiilî sünnetleri gelir; su içmesi, oturması, kalkması, aile münasebetleri hep vahiydir.

Velîlere Gelen İlham

Velîlerin kalbine gelen ilham, ilmî mânâda vahyin en düşük derecesidir. Ancak terminolojik olarak buna vahiy denmez, ilham denir. Ulemâ bunu çok ince bir şekilde ayırmıştır ki insanlar şeyhlerini peygamberlere gelen vahiy gibi zannetmesinler. Salih insanların gördüğü salih rüyalar da ilham hükmündedir. Ezan-ı şerif bir sahâbînin salih rüyası neticesinde meşru kılınmıştır; bu, salih rüyaların da vahiy niteliğinde olduğuna delildir.

Velîye gelen ilham yalnızca o velîyi bağlar; peygambere gelen vahiy ise bütün ümmeti bağlar. Hiçbir velî, kalbine böyle tecellî etti diye bütün dervişlerin buna uymasını isteyemez. Tebliğ eder, ‘Böyle bir tecelliyat oldu, siz bilirsiniz’ der. Hiçbir velî asla ve asla nebî veya peygamber olamaz; son peygamber Muhammed Mustafa sallallahu aleyhi ve sellem’dir.


Kaynakça

  • Hadis-i Şerif: Hz. Ömer ve çocuğundan şikâyet eden baba kıssası (İbn Kayyim el-Cevziyye, Tuhfetü’l-Mevdûd bi-Ahkâmi’l-Mevlûd, 127)
  • Necm Sûresi, 53/3-4: O hevâ ve hevesinden konuşmaz; söyledikleri ancak kendisine bildirilen vahiydir
  • Hadis-i Şerif: Salih rüya peygamberliğin kırk altı cüzünden bir cüzdür (Buhârî, Ta’bîr, 2; Müslim, Rüyâ, 6)
  • Hadis-i Şerif: Ezan — sahâbînin salih rüyası neticesinde meşru kılınması (Ebû Dâvûd, Salât, 27; İbn Mâce, Ezân, 1)
  • Hadis-i Şerif: Kişi bir kelime söyler, onunla insanları güldürür, Süreyyâ’dan daha uzak bir mesafeden cehenneme düşer (Tirmizî, Zühd, 10; Ahmed b. Hanbel, Müsned, II/236)
  • Hadis-i Şerif: Allah şirk hariç her günahı bağışlar (Nisâ Sûresi, 4/48; Müslim, Îmân, 171)
  • Sakal Hükmü — Dört Mezhep: İbn Âbidîn, Reddü’l-Muhtâr, Kitâbu’l-Hazr ve’l-İbâha; Nevevî, el-Mecmû’, XII/294
  • Vahiy ve İlham Ayrımı: İmam Rabbânî, Mektûbât-ı Rabbâniyye, I/260; Kuşeyrî, er-Risâletü’l-Kuşeyriyye, Bâbu’l-İlhâm
  • Lokman Sûresi, 31/14-15: Anneye babaya iyilik — Kur’ân ve Sünnet dairesinde itaat
  • Ahzâb Sûresi, 33/40: Muhammed peygamberlerin sonuncusudur — son peygamberlik
  • İmam-ı Âzam Ebû Hanîfe, el-Fıkhu’l-Ekber: Velîlere keramet haktır, ancak velî nebî olamaz
  • Kredi ve Faiz Yasağı: Bakara Sûresi, 2/275-279 — Allah alışverişi helâl, faizi haram kılmıştır