Dergah Sohbetleri Serisi

145. Dergah Sohbeti — Merhem Olmak: Devamlı Zikir, Fukarayı Gözetmek ve Kardeşliğe Sahip Çıkmak

Devamlı Zikrullâh: Her Ânı Allah ile Geçirmek

Gününü ibadete geçiren kimse, o günü gerçekten yaşamış demektir. Her kim gecesini ibadete geçirirse — dört rekât dahî kılsa — o gecesini ibadetle geçirmiş sayılır. Kim akşam uyandığında, evvâb olursa, onun bir yıllık, elli yıllık, yüz yıllık günahları affolunur. Eğer günahı yoksa anne ve babasının günahları silinir.

Sabah akşam en az yüz tane “Sübhânallâhi ve bi-hamdihî, Sübhânallâhi’l-Azîm” diyen kimsenin deniz köpükleri kadar günahı olsa dahî Allah affeder. Dönerken de, yürürken de, otururken de, dükkânınızda düzen yaparken de, makinenizde çalışırken de — Allah’ı zikretmeyi bırakmayın.

Namazda Bile Zikre Devam

Namazı kılarken Fâtiha okurken kalbiniz “Allah, Allah, Allah…” demeye devam etsin. Diyeceksiniz ki: “Öyle olur mu?” Evet, olur. Deneyin. O zaman namazı gaflette kılmamış olursunuz. Rükûya giderken, secdeye giderken devamlı Allah’ı hatıra getirin, Allah’ı zikredin — bakın namazınız nasıl oluyor. O yüzden devamlı zikir… Otururken, yatarken, kalkarken, yürürken — birisi “birader” dese, ağzından “Allah” çıkacak.

Allah’la yakınlığımızı ölçmek istiyorsanız, ânî bir şeyle karşılaştığınızda — kaza, bir şey kırılma, bir yerden düşme — o esnada ağzınızdan ne çıkıyor, ona bakın. Ağzından “Allah” çıkıyorsa, o kimse Allah ile beraberdir. Ağzından başka bir şey çıkıyorsa, o kişinin kendini muhasebe etmesi gerekir.


Merhem Olmak: Müminin En Büyük Sıfatı

Dâvetsiz derviş olmaz. İbadetsiz derviş olmaz. Gözü kuru derviş olmaz. Derviş yüz yaşında olacak, ibadet ehli olacak. Etrafımıza iyi günde de kötü günde de sahip çıkacağız. Adamın bir sıkıntısı olduğunda senin aklına geliyorsa — senin iyi ahlâk sahibi olduğunu gösterir. Senin cömert bir insan olduğunu gösterir. Eğer kimsenin aklına gelmiyorsan — adam hasta olsa, hastaneye gidecek, doktoru eksik, arabası eksik, parası eksik, ilacı eksik, ekmeği eksik, suyu eksik, elbisesi eksik — sen onun aklına gelmiyorsan, sen müminin nesi olursun?

Mümin merhem gibidir. Her derde devâ merhem. Çıban, çıbanına devâ; yara, yaraya devâ; alerji, alerjiye devâ… Sürersin, geçer. Bilhassa tasavvufu yaşayan derviş merhem gibidir. O yüzden merhem ol! İğne olmayan, acı biber olmayan — merhem ol.

Merhem Olmanın Çeşitleri

Merhem parayla da olur, parasız da olur. Adama tebliğ edersin, söylersin, sakinleştirirsin, tavsiyede bulunursun — bu da merhem. Adama dostluk yaparsın, koluna girersin; adam çok hâlet-i ruhiyeti bozuktur, onu bir tur atarsın, sakinleştirirsin — merhem olursun. Birisi hasta olmuştur, gidersin ona moral verirsin, hasta ziyaret edersin: “İyi gördüm seni, gözün pırıl pırıl parlıyor, sen iyisin, Allah de, Resulullah de, namazını kıl…” Adamı bir moral verirsin — merhem olursun.

Tebessüm edersin — merhem ol. Evinize girerken selâm verin. Evde kimse yoksa dahî selâm verin — sünnettir. “Esselâmü aleyküm” — “Ve aleykümü’s-selâm.” Yirmi sevap: on sevap selâm vermekten, on sevap selâm almaktan. Hanıma selâm ver, güler yüzle gir — merhem ol.

Sabahleyin kalktığınızda diyeceksiniz ki: “Ben bugün merhem olacağım.” Dilinle merhem olacaksın, cebinle merhem olacaksın, gönlünle merhem olacaksın. Mutlaka o gün birisine merhem olacaksın. O günü birisine merhem olmadan geçirirsen, o günün ziyandadır. Ama o günü birisine merhemle geçirirsen — o gün cennetten nice yıllar kazanırsın.


Fukarayı Gözetmek ve Toplumsal Sorumluluk

Müminliğinizin göstergesi şudur: yemek verdiğinizde fukaranız yoksa, toplandığınızda evinizde fukaralar yoksa, o çok güzel döşenmiş lüks evlerinizde fukaralar gelip yatıp kalkmıyorsa, o lüks arabalarınızda fukaralar binmiyorsa — Allah onun hesabını sorar. Mahallenizde bir aç-açık var, bir yetim var, bir dul var, ilacı eksik, parası eksik, bakımsız kalmış — sen de o mahalledesin. Allah’ın hesabını sana da sorar. Yüzünün yettiğine yardımcı ol.

Aileye ve Çevreye Sahip Çıkmak

Sahip olun: çoluğunuza-çocuğunuza, hanımınıza, evinize, işinize, arkadaşlarınıza, kardeşlerinize, annenize-babanıza, akrabalarınıza, komşularınıza, memleketinize, beldenize sahip olun. Başka çaresi yok, başka alternatif yok. Deccâl vuruyor, şeytan vuruyor, şeytanlaşmış insanlar vuruyor, kâfirleşmiş insanlar vuruyor — her yerden Müslümanlara vuruyorlar. O yüzden sımsıkı durun! Sünnet-i Seniyye’yi sımsıkı öğrenin.

Büyücülerden, okuyuculardan, sihirbazlardan uzak durun. Kadınların erkek bakıcılara, erkeklerin kadın bakıcılara gitmesi — Allah muhafaza. Tanımadık kimseleri kapıdan içeri almayın. Evinize, ailenize, namusunuza sahip olun. Çocuklarınızı koruyun. Bunlar boşuna söylenmiyor, tecrübeyle sabittir.

Kardeşe Sahip Çıkmak ve Münafıklara Tavır

Birisi gelip kardeşin hakkında kötü konuşursa: “Konuşma kardeşim hakkında! Bizim kardeşimiz, beraber ders gördük” diyeceksin. Kardeşine sahip çıkacaksın. Kim Allah’ın zikrinden alay ederse, Allah’la alay etmiş olur. Münafıklara, mürtetlere, kâfirlere yumuşaklık yok; onlara şiddet (kararlılık) var. Adam sünnet-i seniyyeyle alay ediyorsa, ona tebliğe gerek yok — alay etmeye başladığında sus, geri çekil. Ama arkadaşına, kardeşine, eşine-dostuna kol-kanat ger.


Kaynakça

Âyet-i Kerîmeler

  • Nisâ Sûresi 4:142 — “Münafıklar Allah’ı aldatmaya çalışırlar…” (Münafıklığın tehlikesi)
  • Tevbe Sûresi 9:65-66 — “Allah’ın âyetleriyle ve Resûlü ile mi alay ediyordunuz?” (Dîn ile alay etmenin hükmü)
  • Ahzâb Sûresi 33:41-42 — “Ey iman edenler! Allah’ı çokça zikredin. O’nu sabah akşam tesbih edin.” (Devamlı zikir emri)
  • Âl-i İmrân Sûresi 3:191 — “Onlar ayakta, oturarak ve yanları üzerine yatarak Allah’ı zikrederler.” (Her hâlde zikir)
  • Mâûn Sûresi 107:1-3 — “Yetimi itip kakan, yoksulu doyurmaya teşvik etmeyen kimseyi gördün mü?” (Fukarayı gözetme)

Hadîs-i Şerifler

  • Buhârî, Deavât 65; Müslim, Zikir 28 — “Kim günde yüz defa ‘Sübhânallâhi ve bi-hamdihî’ derse günahları deniz köpüğü kadar olsa da silinir.” (Tesbih fazileti)
  • Müslim, Müsâfirîn 166 — Gece namazının fazileti ve dört rekât kılanın sevabı
  • Buhârî, Edeb 68; Müslim, Selâm 4 — Selâm vermenin fazileti, eve girerken selâm sünneti
  • Tirmizî, Birr 36 — “Mümin müminin aynasıdır; mümin müminin kardeşidir, onun kaybını giderir ve arkasından onu korur.” (Kardeşlik hukuku)
  • Ebû Dâvûd, Edeb 143 — “Allah’ın kullarına en sevimli olanı, insanlara en faydalı olandır.” (Merhem olmak)
  • İbn Mâce, Fiten 23 — Deccâl fitnesi ve Müslümanların uyanıklığı
  • Buhârî, Zekât 1; Müslim, Zekât 1 — Zekâtın öncelikle yakın akrabaya verilmesi

Fıkhî ve Tasavvufî Kaynaklar

  • İmam Nevevî, Riyâzü’s-Sâlihîn — Zikir, tesbih, selâm ve hasta ziyareti âdâbı bahisleri
  • İbn Hacer el-Askalânî, Fethu’l-Bârî — Devamlı zikrin fazileti ve gece namazı hadislerinin şerhi
  • İmam Gazâlî, İhyâu Ulûmi’d-Dîn — “Âdâbü’l-Uhuvve” (Kardeşlik âdâbı) ve “Âdâbü’l-Muâşere” (Toplumsal ilişkiler) bahisleri