Kur’an ve Sünnet’in Birliği
“Zina rejimi kaldırıldı” gibi iddialar hakkında: Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri’nin sünneti ile sabit olan hükümler Kur’an’dan aşağı görülmez. “Size iki şey bıraktım; kim onlara sıkı yapışırsa doğru yolda müstakim olur. Bu Kur’an ve sünnettir.” Başka bir hadiste: “Kur’an, sünnet ve raşid halifelerin yolundan gidiniz.” Ve başka bir hadiste: “Kur’an, sünnet ve ehlibeyetime tabi olun.” Ayette sabit olanın sünnette olup olmadığına, sünnette sabit olanın ayette olup olmadığına bakmayız.
Çorabın Üzerine Mesh Meselesi
Ameliyat dolayısıyla ayaklarını kaldıramayan bir kardeşin “çorabın üzerinden mesh etsem olur mu?” sorusuna: Çorabın üzerinden mesh caiz değildir. Hanefi, Şafii, Maliki ve Hanbeli ulemasının hiçbirisinde bu konuda fetva yoktur. Şia uleması çorabın üzerinden meshi caiz görmüştür; onların dışında caiz gören yoktur. Çorap yerine normalde mest giyebilirsiniz ve mest üzerine mesh edebilirsiniz. Hz. Peygamber’in çorabın üzerinde mesh ettiğine dair bir hadise rastlanmamıştır.
Vesvese ile Mücadele: Aşıklık ve İlim
Vesveseleri ve kötü düşünceleri önleyememek sadece günahla açıklanamaz. Vesvese, nefsin ve şeytanın ortaklaşa insan üzerindeki batıni etkilerindendir. Bununla mücadelenin iki yolu vardır: birincisi aşıklık — ilahi aşkın kalbe yerleşmesi, kalbin ilham alan noktaya gelmesi; ikincisi zahiren Kur’an ve Sünnet’i çok iyi bilmek.
Bu iki kanat bir kuşun kanatları gibidir; kol kola giderse o kimse sapmaz. Aşık olan bir kimsenin kalbine ilham gelir ve haramlardan muhafaza olur, vesvese onu etkilemez. Zahiren Kur’an ve Sünnet’i iyi bilen de karşıdan gelen tırmalamayı bilgisiyle bertaraf eder.
Vesveseyi Güçlendiren Unsurlar
Dedikodu, gıybet, iftira, suizan — bunlar vesveseyi çoğaltan etkenlerdir. Birisinin dedikodusunu dinlerseniz şeytana kapı aralamış olursunuz. Şeytan oradan girer, kalbinize oturur, sizi istediği noktada kullanır. Gıybeti de doğru gösterir, dedikoduyu da doğru gösterir. Pisliğin içinde yüzerken sizi nur deryasında yüzüyorsunuz sanırsınız. Yol ahlak yoludur, ahlaksızlık yolu değildir.
Şükür: Zikrin Hakikati
“Kullarımdan çok azı şükreder.” (Sebe Suresi, 34:13) Bu ayette şükretmenin ne kadar az insana nasip olduğu bildirilir. Ehl-i zahir belaya sabırla mukabele eder; ehl-i tasavvuf ise şükreder. Sabır doğrudur ama tasavvuf yolunda daha yüksek mertebe şükürdür. Bir sıkıntıyı gördüğünüzde sabredebilirsiniz — doğru. Ama şükrediyorsanız, hamdediyorsanız ve Allah’a olan sevginizi artırıyorsanız tasavvuf yolunda iyi bir noktadasınız.
“Şükrederseniz nimetlerinizi artırırız.” (İbrahim Suresi, 14:7) Namaz kılmışsın hamd et kendinden görme, oruç tutmuşsun hamd et kendinden görme, iyilikte bulunmuşsun hamd et kendinden görme. O bilgi Allah’tandır, senin değildir.
Mevleviler ve Nimet Şükrü
Ehl-i tasavvuf bilhassa Mevleviler hırkayı giyerlerken öperler: “Ya Rabbi, bu gömleğimiz olmasaydı üşürdük, sana şükürler olsun.” Yatarken yastığını öper, yorganını öper, yatağını öper Mevleviler. Hangi birimiz yatağa yatarken hamd ediyor? Hangi birimiz sıcak odalarımızda yatarken şükrediyor? Deprem gelince nimet gitti ellerinden, bangır bangır bağırıyorlar: “Çadır istiyoruz, yatak istiyoruz.” O yorgana hasretler şimdi. Hangimiz yorganı öperek yatmıştık ki?
Zikrin Hakikati: Hamdle Özdeşleşmek
Asıl zikrin hakikati devamlı hamd noktasında durmaktır. Öyle bir noktada durursun ki vücudun tamamıyla hamd noktasında durur, için dışın hamd kokar. Herkes oturur “Allah Allah” der — bu zikrin başlangıcıdır. Zikrin özü, hakikati ise sen Allah demeden dahi bütün alemde, bütün her zerrede hamd koltuğuna oturmuş olmandır. Hamd etmeyenler ihanet edenlerdir, şükretmeyenler vefasızlardır.
Kurban Ahkamı: Dikkat Edilmesi Gerekenler
Kurbanın en aşağısı bir koyun veya keçidir. 8-9 aylık kuzu veya oğlak kurban edilebilir; 3-4 aylık hayvanları kurban etmeyin. Aslında süt kuzuları kesmek de memleketin hayvan politikasına uygun değildir.
Dişi Hayvan Kesmeyin
Peygamber sallallahu aleyhi ve sellem hazretleri genelde dişi koyun kestirmemiş, dişi inek kestirmemiş, dişi düve kestirmemiş. Fıkhen caiz midir? Caizdir. Ama Hz. Peygamber kestirmemiştir, bunda bir incelik vardır. Memleketin ekonomik ve stratejik durumuna binaen doğurabilecek olan düvelerden, ineklerden, koyunlardan, keçilerden kurban kesmeyin. Hamile hayvanları kesmeyin; satıcılar bile bile satabilirler, bir bilen götürün yanınızda.
Hisseli Kurban Meseleleri
Büyükbaş hayvanlara 7 ortak girecekseniz hayvanı alırken 7 ortak olarak alacaksınız. Sonradan hisse toplamak caiz değildir. Hisseli kesenlerin bir tanesi et niyetiyle keserse kurban bozulur, kimsenin haberi olmaz. Altı kişi hayvanı aldıysa bir kişi vazgeçince diğer beş kişinin de kurbanı fasit olur. Vazgeçenin yerine başkasını koymak olmaz. Hayvan kurban niyetiyle alındıysa iptal olmaz, o hayvan kurban olacaktır.
Kurbanla İlgili Diğer Hükümler
Kurbanın çul ve yılları (deri ve bağırsakları) fakirlere verilmelidir. Kurbanı kesen kasaba kurbandan ücret verilmez; kasabın ücretini deriden, kelleden veya ayaktan ödemeyin, cebinizden ayrıca ödeyin. İbadet ediyorsunuz. Hz. Peygamber son senesine kadar kurbanını kendi eliyle kesmiştir. Hz. Aişe validemize: “Kurbanının başında bekle” buyurmuştur. Kurban taksitle alınabilir ama taksitler aksatılmamalıdır; aksatılırsa faiz karışır.
Kaynakça
- Muvatta (İmam Malik), Kitabu’l-Kader — “Size iki şey bıraktım: Kur’an ve Sünnet” hadisi
- Sünen-i Tirmizi, Kitabu’l-İlm — “Kur’an, sünnet ve raşid halifelerin yolundan gidiniz” hadisi
- Sebe Suresi (34:13) — “Kullarımdan çok azı şükreder”
- İbrahim Suresi (14:7) — “Şükrederseniz nimetlerinizi elbette artırırız”
- Hanefi Fıkhı — Çorap üzerine mesh: dört mezhepte caiz değildir; yalnızca Şia ulemasında caiz fetvası vardır
- Sahih-i Buhari, Kitabu’l-Edahi — Kurban kesme ahkamı, Hz. Peygamber’in kendi eliyle kurban kesmesi
- Sahih-i Müslim, Kitabu’l-Edahi — Hz. Aişe’ye “kurbanının başında bekle” emri; deri ve bağırsakların fakirlere verilmesi
- Hanefi Fıkhı — Büyükbaş hayvanda 7 ortak kuralı; sonradan hisse ekleme ve çıkarma yasağı
- Abdülkadir Geylani Hazretleri — Şükür ve raziyet makamının velilere ait olduğu açıklaması
- Ehl-i Tasavvuf / Mevlevi Geleneği — Giyilen her kıyafeti, yorgana yastığa hamd ederek kullanma adabı